Βιβλία για την Κάνναβη

100 PLANTS THAT HEAL – The Illustrated Herbarium of Medicinal Plants (2011) [100 φυτά που θεραπεύουν – Η εικονογραφημένη συλλογή φαρμακευτικών φυτών]

25 Οκτωβρίου, 2022
By simos

Κείμενο από τους

Gérard Debuigne & François Couplan

Φωτογραφίες από τους

Pierre Vigne & Délia Vigne

Εισαγωγή

Αυτό το βιβλίο με τα 100 φυτά που θεραπεύουν επιδιώκει να ρίξει τα φώτα της δημοσιότητας σε μια επιλογή από κοινά θεραπευτικά φυτά. Τα περισσότερα από τα παραδείγματα που δίνονται είναι αυτόχθονα στην Ευρώπη, αν και ορισμένα είναι πολιτογραφημένα (όπως το Garden Nasturtium) και είναι αβλαβή εάν χρησιμοποιηθούν σωστά. Δεν είναι μια εξαντλητική συλλογή.

Στόχος αυτού του βιβλίου είναι να σου μάθει να αναγνωρίζεις αυτά τα θεραπευτικά φυτά, που μεγεθύνονται από τις αξιόλογες βοτανικές φωτογραφίες των Pierre και Délia Vignes, να μάθεις λίγο από την ιστορία τους και να δοκιμάσεις τις παραδοσιακές συνταγές που τα χρησιμοποιούν. Δεν έχουν συμπεριληφθεί “θανατηφόρα” φυτά, ακόμη και αυτά με ευρέως αναγνωρισμένες θεραπευτικές δυνατότητες (όπως τα Foxglove, Henbane, Hellebore, Naked Ladies και Deadly Nightshade).

Η ανθρωπότητα είχε πάντα στενή σχέση με τον φυτικό κόσμο. Τα φυτά αποτελούν μέρος της τροφής μας από αμνημονεύτων χρόνων καθώς δεν είναι φυσιολογικά δυνατό να ζούμε εξ ολοκλήρου με ζωικά προϊόντα. Ωστόσο, εκτός από αυτή τη θεμελιωδώς διατροφική προσέγγιση, οι άνθρωποι έμαθαν νωρίς ότι συγκεκριμένα φυτά, σε μεγάλη ποικιλία μορφών, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία παθήσεων. Οι ανασκαφές στο Ιράκ αποκάλυψαν έναν τάφο 60.000 ετών που περιέχει τα υπολείμματα οκτώ φαρμακευτικών φυτών. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η φαρμακευτική χρήση των φυτών είναι τόσο παλιά όσο και η ίδια η ανθρώπινη φυλή. Οι παρατηρήσεις των χιμπατζήδων στη Δυτική Αφρική δείχνουν ότι μπορεί να είναι και μεγαλύτερη η χρήση τους. Αυτές οι μελέτες αποκάλυψαν ότι οι πίθηκοι χρησιμοποιούσαν πολλά φυτά με ανεξερεύνητες ακόμη φαρμακευτικές ιδιότητες.

Έχουν γίνει πολλές αλλαγές στη σχέση μεταξύ φυτών και ανθρώπων από την εποχή που οι προ-προγιαγιάδες μας χρησιμοποιούσαν θεραπευτικά φυτά από βάζα στα ράφια της κουζίνας για να φτιάξουν αφεψήματα με βραστό νερό και να θεραπεύσουν παθήσεις στα μέλη της οικογένειας. Οι γνώσεις μας για τα φυτά έχουν αυξηθεί σημαντικά και θα μπορούσαμε να πούμε ότι έγινε μια πραγματική ανατροπή στον τομέα των φαρμακευτικών φυτών. Η ανάλυση έχει γίνει πολύ πιο διαδεδομένη και τα ενεργά στοιχεία έχουν απομονωθεί. Αυτό οδήγησε σε μια καλύτερη κατανόηση του πόσα (αλλά όχι ακόμα και όλα) φυτά αντιδρούν με το σώμα.

Πολυάριθμες κλινικές μελέτες έχουν επιτρέψει τη λήψη αξιόπιστων αποτελεσμάτων σχετικά με τις επιδράσεις πολλών δεκάδων φυτών. Ορισμένοι κίνδυνοι έχουν επίσης έρθει στο φως. Ενώ τα πιο δηλητηριώδη φυτά τείνουν να είναι ευρέως γνωστά, πρόσφατη έρευνα έχει δείξει ότι άλλα μπορεί να επιδεικνύουν μια πιο λεπτή τοξικότητα και ότι η τακτική χρήση τους για παρατεταμένη περίοδο μπορεί να προκαλέσει μεγάλα προβλήματα, μερικές φορές ακόμη και να οδηγήσει σε θάνατο.

Ξεκίνησαν επίσης εργασίες για την εξερεύνηση εξωτικών φυτών που διαθέτουν φαρμακευτικές ιδιότητες, μερικά από τα οποία ήρθαν γρήγορα σε κοινή χρήση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως το Ginkgo, το Devil’s Claw και την Echinacea, έχουν ουσιαστικά εκθρονίσει τα ευρωπαϊκά τους ισοδύναμα. Εκτός από τα κλασικά αφεψήματα, έχουν αναπτυχθεί και άλλα μέσα χρήσης φυτών για ιατρικούς σκοπούς, όπως τζελ ή ενσωματωμένα εναιωρήματα φρέσκων φυτών. Άλλες θεραπευτικές τεχνικές, όπως η αρωματοθεραπεία, έχουν επίσης διαδοθεί ευρέως. Υπό το πρίσμα της πληθώρας νέων δεδομένων, σε συνδυασμό με τη σημαντική επέκταση της αγοράς των φαρμακευτικών φυτών και το αυξημένο ενδιαφέρον για αυτοθεραπεία, ο νόμος έπρεπε να προσαρμοστεί, καθιστώντας τον πιο χαλαρό σε ορισμένους τομείς ενώ έγινε αυστηρότερος σε κάποιους άλλους.

Έχουμε απομακρυνθεί από τα φαρμακευτικά φυτά και τα ευεργετικά αφεψήματα του παρελθόντος. Για τους φαρμακολόγους, τα φυτά είναι απλώς ένα μέσο υποστήριξης των ενεργών στοιχείων που περιέχουν. Εάν είναι δυνατή η σύνθεση αυτών των στοιχείων, τόσο το καλύτερο, καθώς η ίδια η φυτική ύλη αντιμετωπίζεται συχνά με καχυποψία. Από την άλλη πλευρά, οι χρήστες προτιμούν συχνά να αναλαμβάνουν την ευθύνη για την υγειονομική τους περίθαλψη και να αναζητούν συμβουλές σε βιβλία ή στο διαδίκτυο αντί να επισκέπτονται έναν γιατρό. Ωστόσο, τα περιστασιακά ατυχήματα που προκύπτουν από αυτή την προσέγγιση προκαλούν άμεση αντίδραση από το ιατρικό επάγγελμα και τις αρχές που είναι πάντα πρόθυμες να διατηρήσουν τον έλεγχο της θεραπευτικής χρήσης των φυτών. Οι εμπορικές επιτυχίες ορισμένων φυτών, όπως το St. John’s-wort και της Stevia, έχουν προκαλέσει ακόμη και έντονες αντιδράσεις από τα λόμπι της χημικής βιομηχανίας και της ζάχαρης, που ανησυχούν για απώλεια μεριδίου αγοράς.

Παρά τις τεράστιες προόδους της σύγχρονης ιατρικής, η χρήση θεραπευτικών φυτών εξακολουθεί να προσφέρει πολλαπλά πλεονεκτήματα. Πράγματι, είναι εύκολο να ξεχάσουμε ότι μόνο τα τελευταία 150 χρόνια οι άνθρωποι δεν είχαν οτιδήποτε άλλο εκτός από τα φυτά για να θεραπεύσουν τις παθήσεις τους.

Σήμερα, οι θεραπείες με βάση τα φυτά βρίσκονται και πάλι στο επίκεντρο, καθώς η αποτελεσματικότητα των φαρμάκων, όπως τα αντιβιοτικά (που θεωρούνται η σχεδόν καθολική λύση σε σοβαρές λοιμώξεις), βρίσκεται σε πτώση. Τα βακτήρια και οι ιοί προσαρμόζονται συνεχώς και μαθαίνουν να αντιστέκονται στα φάρμακα που τους στοχεύουν. Η βοτανοθεραπεία, η οποία προσφέρει φυσικές θεραπείες που είναι καλά αποδεκτές από τον ανθρώπινο οργανισμό, συνδέεται συχνά με κλασικές θεραπείες. Αυτή τη στιγμή διανύει μια εξαιρετική αναγέννηση, ειδικά για τη θεραπεία χρόνιων παθήσεων, όπως το άσθμα ή η αρθρίτιδα.

Η βοτανική γνώρισε επίσης σημαντική εξέλιξη. Τα παλιά μεσαιωνικά ονόματα φυτών έχουν σταματήσει να χρησιμοποιούνται. Ποιος θυμάται ακόμα ότι τα Celandine, Valerian και Convulvulus ήταν κάποτε γνωστοί ως Pilewort, All-heal και Granny Pop Out of Bed; Τα οικογενειακά ονόματα έχουν εξορθολογιστεί: το Compositae αντικαταστάθηκε με Asteraceae, το Cruciferae με Brassicaceae, το Umbelliferae με Apiaceae. Οι επιστημονικές ονομασίες πολλών φυτών έχουν αλλάξει με την εφαρμογή της αρχής της προτεραιότητας, η οποία ορίζει ότι πρέπει να χρησιμοποιείται το όνομα που χρησιμοποιήθηκε κατά την πρώτη έγκυρη περιγραφή ενός είδους, ενώ, μετά τη μελέτη των γονιδιωμάτων των φυτών, ορισμένα φυτά έχουν μετακινηθεί από τη μια οικογένεια στην άλλη.

Φαρμακευτικό φυτό είναι ένα φυτό που έχει θεραπευτική δράση στον οργανισμό χωρίς να είναι τοξικό σε κανονική δόση: primum non nocere (πρώτον, μην κάνεις κακό). Είναι σημαντικό πάνω απ’ όλα η λογική χρήση που αποσκοπεί στη θεραπεία μιας δεδομένης ασθένειας να μην προκαλεί αρνητικές επιπτώσεις. Φυσικά, είναι επίσης επιθυμητό να εκπληρώνει τον στόχο της αποτελεσματικής αντιμετώπισης ενός προβλήματος υγείας ή ενός τραυματισμού. Ο γενικός όρος “φαρμακευτικό φυτό” καλύπτει ένα ευρύ φάσμα χλωρίδας, από αυτές που είναι εξ ολοκλήρου βρώσιμες (με τη μορφή τροφής ή καρυκεύματα) έως εκείνες που είναι πραγματικά θανατηφόρες, και πρέπει να αντιμετωπίζονται με τη μέγιστη προσοχή. Στο πρώτο άκρο του φάσματος βρίσκεται η μεγάλη ποικιλία άγριων, βρώσιμων φρούτων και λαχανικών, μερικά από τα οποία περιλαμβάνονται σε αυτό το βιβλίο (όπως το φραγκοστάφυλο και το πράσο). Ακόμα κι αν με την πρώτη ματιά οι φαρμακευτικές τους ιδιότητες δεν είναι ιδιαίτερα ισχυρές, έχουν γενικά αξιοσημείωτες θρεπτικές ιδιότητες. Η τακτική κατανάλωση αυτών των ειδών φυτών είναι ευεργετική για τον οργανισμό και αντιπροσωπεύει μια γνήσια μορφή προληπτικής ιατρικής. Ενώ τα φυτά είναι εύκολα στη χρήση, μερικά από αυτά μπορεί επίσης να έχουν παρενέργειες. Όπως όλα τα φάρμακα, έτσι και τα φαρμακευτικά φυτά πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή. Ακόμη και το Comfrey, ένα φυτό που χρησιμοποιήθηκε ευρέως στο παρελθόν, μπορεί να έχει θανατηφόρα αποτελέσματα σε ορισμένες περιπτώσεις και για αυτό έχει περιοριστεί ή απαγορευτεί για στοματική χρήση στην Ευρώπη και σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ. Ωστόσο, όταν ένα φυτικό φάρμακο χρησιμοποιείται σωστά, ο κίνδυνος παρενεργειών είναι πολύ περιορισμένος.

Και αν αρχίζαμε να αρνούμαστε να φάμε ένα φυτό επειδή περιείχε μια τοξική ουσία, θα βρίσκαμε ότι λείπει ένας μεγάλος αριθμός φρούτων και λαχανικών από τα πιάτα μας: το σέλινο είναι φωτοευαισθητοποιητής, το γκρέιπφρουτ μειώνει την αποβολή των δραστικών ουσιών από το συκώτι και ως εκ τούτου κάνει πιο ισχυρές τις επιδράσεις των φαρμάκων, κάτι που με τη σειρά του μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική δόση. Το λάχανο και το μαύρο ραπανάκι, εν τω μεταξύ, μειώνουν την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων, όπως και το St. John’s-Wort που έχει τεθεί υπό τέτοιο έλεγχο.

Ο εκδότης

Περιεχόμενα