Βιβλία για Μανιτάρια

Beyond Coffee (2019) [Πέρα από τον καφέ]

20 Μαρτίου, 2023
By simos

A Sustainable Guide to Nootropics, Adaptogens, and Mushrooms / Ένας βιώσιμος οδηγός για τα νοοτροπικά, τα προσαρμογόνα και τα μανιτάρια

James Beshara

with Dan Engle, MD

and

Katherine Haynes, MPAS, PA-C

Πρόλογος

Στη σημερινή τεχνολογικά ενεργοποιημένη, ολοένα και με πιο γρήγορους ρυθμούς ψηφιακής εποχής, ποιος είναι ο πιο συνηθισμένος ιατρικά σχετικός στόχος εστίασης μεταξύ δημογραφικών στοιχείων και ηλικιών;

Σίγουρα, είναι η απόδοση του εγκεφάλου.

Από τα στελέχη της Silicon Valley μέχρι τους προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, τους ηλικιωμένους Baby Boomers, τους βετεράνους του στρατού και τους γονείς ψηφιακών startup στο σπίτι, ο νούμερο ένα επιθυμητός τομέας υγείας, απόδοσης και βελτιστοποίησης είναι ο εγκέφαλος.

Είμαστε μαζί, και γοητευμένοι και φοβισμένοι για το μέλλον του απίστευτα μαγικού ανθρώπινου εγκεφάλου μας. Από τη μία πλευρά, οι gene jockeys (o όρος “gene jockey” ήταν ένας χιουμοριστικός όρος που χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει νέους επιστήμονες μοριακής βιολογίας στην αρχή της εποχής της βιοτεχνολογίας) υπόσχονται μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Από την άλλη, η επιδημία της άνοιας διαφαίνεται μαζικά στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον. Ο εγκέφαλος και διάφορες προσεγγίσεις για τη βελτίωση της γνωστικής ικανότητας είναι σαν το νευρολογικό Κουτί της Πανδώρας. Ο εγκέφαλος μας έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει συμφωνίες θαυματουργής ομορφιάς, καθώς και να εκφυλιστεί σε μια λακκούβα παιδικής εξάρτησης, συχνά κατά την ίδια ζωή. Έτσι, η “Decade of the Brain” (Δεκαετία του Εγκεφάλου) έφερε στο προσκήνιο παράγοντες γνωστικής απόδοσης, συγκεκριμένα μια νέα κατηγορία εργαλείων επιτάχυνσης που ονομάζονται νοοτροπικά (nootropics).

Ήρθα για πρώτη φορά σε επαφή με ένα νοοτροπικό χημικό ενώ ήμουν στην ιατρική μου εκπαίδευση, μέσω ενός φαρμάκου που είναι στενός ξάδελφος του Ritalin που ονομάζεται Cylert. Λίγο πριν την ιατρική σχολή, έσπασα τον λαιμό μου σε ένα καταδυτικό ατύχημα και έπαθα την πέμπτη μεγάλη διάσειση μου. Ενώ ήμουν στην ειδικότητα μου στην κλινική ψυχιατρικής, αναποδογύρισα σε ένα πάρκο snowboard και απέκτησα μια ρωγμή έξι ιντσών στο κράνος μου, λαμβάνοντας έτσι την έκτη μου. Αυτά τα δύο επεισόδια διάσεισης συνδυάστηκαν στην επιδείνωση μου. Άρχισα να έχω σοβαρό μετα-διασεισικό σύνδρομο (severe post-concussive syndrome) και ναρκοληψία (narcolepsy), μια νευρολογική πάθηση όπου κάποιος παθαίνει ξαφνικές και ανεξέλεγκτες κρίσεις ύπνου. Ήταν πέρα για πέρα μια άθλια κατάσταση.

Η μόνη θεραπεία εκείνη την εποχή ήταν τα συνταγογραφούμενα φάρμακα. Ένα χημικό χάπι διάσωσης ήρθε…και λειτούργησε! Πόσο σαγηνευτικά λειτούργησε. Λάμβανα για τέσσερα χρόνια την συνταγή και εξακολουθούσε να λειτουργεί. Στη συνέχεια άρχισα να βιώνω μερικές από τις πιο μακροπρόθεσμες παρενέργειες του, όπως πονοκεφάλους ημικρανίας, ευερεθιστότητα και εναλλαγές της διάθεσης. Έμαθα επίσης για την πιθανή μακροπρόθεσμη νευροτοξικότητα που έχουν τα διεγερτικά όπως αυτό. Επιπλέον, είχα παρακολουθήσει τρεις στους τέσσερις παππούδες/γιαγιάδες μου να πεθαίνουν με νευροεκφυλιστικές παθήσεις (δύο από άνοια Νόσου του Alzheimer και ένας με Νόσο του Parkinson). Ήταν σαφές ότι υπήρχε ανάγκη για μια ολοκληρωμένη, πιο υγιή και πιο βιώσιμη προσέγγιση για τη νευρολογική ανάκαμψη και τη μακροζωία.

Δεν ήξερα τότε ότι αυτή η εμπειρία θα οδηγούσε σε ένα δια βίου πάθος για εξερεύνηση των ψυχιατρικών σφαιρών της γνωστικής επιστήμης και των αναγεννητικών μεθόδων, φαρμάκων και τεχνολογιών.

Έχω γράψει βιβλία για την ανάρρωση από διάσειση και έχω διευθύνει ιατρικά κλινικές που επικεντρώνονται στην επανορθωτική νευροβιολογία και την ιατρική μετασχηματισμού. Το ιατρικό και βιωματικό μου υπόβαθρο σε αυτόν τον χώρο μου έχει διδάξει μερικά απλά και βαθιά πράγματα ταυτόχρονα:

1. Ο καθένας μας έχει σχεδιαστεί για να εκφράζει τη μοναδική μας λάμψη.

2. Ο εγκέφαλος είναι μια απείρως πολύπλοκη, διαρκώς εξελισσόμενη μήτρα μαγείας.

3. Όλα μπορούν να θεραπευτούν και να βελτιστοποιηθούν.

4. Εναπόκειται στον καθένα μας να κάνει τη δέουσα επιμέλεια για να εξερευνήσει τις διαθέσιμες επιλογές, να τις δοκιμάσει για ατομική απάντηση και να τις χρησιμοποιήσει υπεύθυνα.

Εν αγνοία μου εκείνη την εποχή, το πινέλο μου με μια μη βιώσιμη νευροτοξίνη που συνταγογραφήθηκε ως “φάρμακο” θα χρωμάτιζε την έρευνά μου όχι μόνο για να αναζητήσω αποτελέσματα, αλλά και για να δώσω ιδιαίτερη προσοχή στη βιώσιμη προσέγγιση αυτών των αποτελεσμάτων.

Σε αυτήν την πιο δυναμική εποχή της ανθρώπινης ιστορίας, η ανθρώπινη και η φυσική συλλογικότητα χρειάζεται ώστε ο καθένας μας να στραφεί στις καλύτερες εκδοχές του εαυτού μας, στο ποιοι είμαστε και τι είμαστε εδώ να κάνουμε, μακροπρόθεσμα.

Σε υπηρεσία αυτού του οράματος, προσφέρουμε αυτόν τον οδηγό για να σε υποστηρίξει στο ταξίδι σου για αυτο-ανακάλυψη και βιώσιμη βέλτιστη απόδοση. Έχεις μια μοναδική ιδιοφυΐα να επιδείξεις λαμπρά. Είμαστε ενθουσιασμένοι που την βλέπουμε.

Dan Engle, MD

Εισαγωγή

Πριν από περίπου πέντε χρόνια, διαγνώστηκα με μια καρδιακή πάθηση, έναν ακανόνιστο καρδιακό παλμό που ονομάζεται “κολπική μαρμαρυγή”. Ήμουν είκοσι έξι χρονών. Όταν ο γιατρός μου είπε τη διάγνωση, με ρώτησε για τον τρόπο ζωής, τις συνήθειες, το άγχος και τα σχήματα άσκησης. Μετά με ρώτησε πόση καφεΐνη κατανάλωνα κάθε μέρα. Του είπα ότι ήταν “οπουδήποτε μεταξύ πέντε και έξι φλιτζανιών” καφέ. Έγνεψε καταφατικά, μόλις και μετά βίας αντιδρούσε, σαν να είχα επιβεβαιώσει κάτι στο μυαλό του. Έπειτα, με έναν κάπως αναπάντεχο τρόπο, είπε ότι η κατανάλωση καφεΐνης μου ήταν πιθανότατα η κύρια συνεισφορά στην ανάπτυξη μιας πάθησης όπως η κολπική μαρμαρυγή πολύ νωρίς στη ζωή μου.

Είπε, “James, με την κατάσταση σου, πραγματικά δεν πρέπει να καταναλώνεις περισσότερα από 80mg καφεΐνης την ημέρα”.

“Εντάξει, πόσο είναι αυτό σε κατανάλωση ποσότητας καφέ;” Δεν είχα ιδέα σε τι επρόκειτο να συμφωνήσω.

“Λοιπόν, στα πέντε με έξι φλιτζάνια, καταναλώνεις αυτήν τη στιγμή περίπου το δεκαπλάσιο αυτής της ποσότητας”.

Παρά το γεγονός ότι μόλις είχα ακούσει την είδηση ότι είχα καρδιακή πάθηση (μια που δεν ήξερα ότι υπήρχε πριν από εκείνη την επίσκεψη στο γιατρό και για την οποία δεν ήξερα τις συνέπειες ούτε τη σοβαρότητα), θυμάμαι ότι με κυρίευσε περισσότερο η πρόταση του γιατρού μου να μειώσω την πρόσληψη καφεΐνης σε περίπου μισό φλιτζάνι καφέ. Εκείνη την εποχή, διοικούσα μια εταιρεία με 70 υπαλλήλους και δεν μπορούσα να φανταστώ ότι έπρεπε να παρατήσω το ενεργειακό μου δεκανίκι. Θυμάμαι ότι έβλεπα το άρθρο μετά το άλλο που έλεγαν για το πόσο υπέροχος ήταν ο καφές για τον καθένα. Σκέφτηκα να φέρω αυτά τα άρθρα στον γιατρό μου. Τότε θυμήθηκα ότι ήταν ο γιατρός μου, όχι κάποιο άτομο που χλεύαζε επιπόλαια την πικρή, μαύρη, παραγωγική μούσα μου.

Συνομιλώντας, αφιερώσαμε μόνο λίγες ακόμη στιγμές στο θέμα, επειδή υπήρχαν μεγαλύτερα πράγματα να συζητήσουμε (όπως να πάμε στα επείγοντα για καρδιοανάταξη, μάλιστα… διασκεδαστικό!). Αλλά στις επόμενες συναντήσεις μας, στις οποίες συνέχισε να υποστηρίζει τη μείωση της πρόσληψης καφεΐνης εκ μέρους μου, ανέφερε το πράσινο τσάι (ειδικά το πράσινο τσάι matcha) ως μια εξαιρετική εναλλακτική λύση στον καφέ. Περιείχε λιγότερο από 80mg καφεΐνης και, μου είπε, “περιλαμβάνει μια άλλη ένωση που ονομάζεται l-θεανίνη που προσθέτει μια ήρεμη εστίαση εκτός από την αντίδραση της καφεΐνης… Βοηθά στη μείωση του άγχους που μπορεί να μας δώσει και ο καφές”.

Δεν μπορώ να πω ότι άλλαζε το παιχνίδι εκείνη την εποχή. Αλλά μου άνοιξε την πόρτα σε μια εναλλακτική του καφέ. Μου κέντρισε το ενδιαφέρον το σχόλιο ότι μια άλλη ένωση, όταν προστεθεί στην καφεΐνη, θα μπορούσε να με φέρει πιο κοντά σε αυτό που τελικά αναζητούσα εξαρχής: βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα.

Θεωρούσα δεδομένο ότι ο καφές ήταν ο καλύτερος φίλος του φιλόδοξου ανθρώπου. Αλλά μετά από πέντε χρόνια και με 40 και πλέον επαναλήψεις με διαφορετικές ενώσεις, έμαθα για τις διαφορετικές ενώσεις από όλο τον κόσμο που μου επιτρέπουν να καταναλώνω ένα κλάσμα της καφεΐνης που συνήθιζα, αλλά να παράγεται πολλαπλάσιο της ενέργειας και της παραγωγικότητας που είχε μου έδινε ο καφές μια φορά. Αυτές οι ενώσεις περιλαμβάνουν προσαρμογόνα, αντιφλεγμονώδη, βότανα, μανιτάρια και συμπληρώματα με εστίαση στον εγκέφαλο, που μερικές φορές ονομάζονται νοοτροπικά.

Πειραματίστηκα, ερεύνησα και αναζήτησα εμπειρογνωμοσύνη για το καλό, το κακό και το άσχημο: τις βραχυπρόθεσμες ωθήσεις και τις μακροπρόθεσμες αποστραγγίσεις, τις συντομεύσεις, το κοσκίνισμα της επιστήμης και της ψευδοεπιστήμης. Διάβασα την ερευνητική εργασία μετά την άλλη και άκουσα ένα πλήθος ανεκδοτικών αναφορών. Αυτό που κατέληξα ήταν η επιστημονικά ελεγμένη, καλά τεκμηριωμένη, φυσική και το πιο σημαντικό, βιώσιμη, προσέγγιση αυτών των ενώσεων.

Για να είμαστε ξεκάθαροι, και αυτό είναι πολύ σημαντικό, ο καθένας από εμάς θα πρέπει να επικεντρωθεί σε πέντε τομείς όσον αφορά την ενέργεια, την εστίαση και την παραγωγικότητα, με αυτή τη σειρά: ύπνος, άσκηση, διατροφή, διαχείριση του στρες και μετά εξωγενείς ενώσεις όπως αυτές που έχουμε ερευνήσει και γράψει σε αυτό το βιβλίο. Εάν κοιμάσαι δύο ώρες τη νύχτα, δεν έχει σημασία πόση καφεΐνη ή l-θεανίνη καταναλώνεις, η παραγωγικότητα σου δεν πρόκειται να βελτιωθεί. Και η μια μελέτη μετά την άλλη δείχνουν ότι η άσκηση βελτιώνει τη γνωστική απόδοση καθώς και οποιαδήποτε ουσία που ενισχύει τη γνωστική λειτουργία.

Επιπλέον, η κακή διατροφή και τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης έχουν συνδεθεί με χρόνια κόπωση. Επίσης, το να υπερφορτώνεις συνεχώς το εαυτό σου, χωρίς μια προσεκτική προσέγγιση στη διαχείριση του άγχους, επιβαρύνει την εστίαση σου και τις σχέσεις με τους γύρω σου. Ένας οδηγός για τη βιώσιμη προσέγγιση στα νοοτροπικά δεν θα ήταν πλήρης χωρίς να το αναφέρουμε αυτό.

Εκτός από το να μιλήσεις με το γιατρό σου για οποιοδήποτε από αυτά τα συμπληρώματα, βότανα, ρίζες ή μανιτάρια πριν πάρεις κάποιο από αυτά, θα πρέπει επίσης να μιλήσεις με το γιατρό σου σχετικά με τον καθορισμό στόχων σε αυτούς τους τέσσερις προαπαιτούμενους τομείς, επίσης.

Ακολουθούν οι γρήγορες συμβουλές μας σε αυτούς τους τέσσερις άλλους τομείς προτού μεταβείς στην ανάγνωση του υπόλοιπου βιβλίου:

Ύπνος: Στόχος οι επτά έως οκτώ ώρες ύπνου κάθε βράδυ, ενώ θα ξυπνάς κάθε πρωί την ίδια ώρα. Το να ξυπνάτε διαφορετικές ώρες κάθε πρωί εκτοξεύει τον κιρκάδιο ρυθμό σας και δεν επιτρέπει στο σώμα σας να δημιουργήσει έναν σταθερό, αξιόπιστο ρυθμό. Ανεξάρτητα από την ώρα που πηγαίνεις για ύπνο, προσπάθησε να ξυπνάς την ίδια ακριβώς ώρα κάθε πρωί για βέλτιστο ύπνο κάθε βράδυ. Χρειάζεσαι βοήθεια για να αποκοιμηθείς νωρίτερα και δεν θέλεις να διακινδυνεύσεις αϋπνία; Η δεύτερη καλύτερη συμβουλή για αυτό το θέμα που έλαβα από τον ίδιο γιατρό ύπνου ήταν να χρησιμοποιήσω 300 μικρογραμμάρια (όχι χιλιοστόγραμμα, γιατί είναι πάρα πολύ) μελατονίνης περίπου τρεις ώρες πριν θελήσεις να κοιμηθείς για να ξεκινήσεις τη φυσική παραγωγή μελατονίνης.

Άσκηση: 30 λεπτά αερόβιας άσκησης τρεις φορές την εβδομάδα. Σκοπός να αυξήσεις τον καρδιακό σου ρυθμό και να ενεργοποιήσεις τους ιδρωτοποιούς αδένες σου (το δέρμα μας είναι το μεγαλύτερο όργανο μας, τελικά, βάλτο σε λειτουργία).

Διατροφή: Όλα με μέτρο. Υπάρχει πολλή συναρπαστική έρευνα σχετικά με τη διαλείπουσα νηστεία (φαγητό εντός χρονικών ορίων οκτώ έως δέκα ωρών κάθε μέρα) για τη βελτιστοποίηση τόσο της γνωστικής λειτουργίας όσο και της διάρκειας ζωής[1].

Διαχείριση άγχους: Εφαρμογές όπως το Headspace και το Calm μπορούν να είναι εξαιρετικές για την εύκολη δημιουργία συνηθειών ρύθμισης επιπέδου μία φορά την ημέρα γύρω από τον διαλογισμό. Ένα άλλο κόλπο είναι να μην υποσχόμαστε υπερβολικά ή να μην δεσμευόμαστε υπερβολικά κάθε μέρα. Όπως λέει και η παροιμία “όλα χρειάζονται διπλάσιο χρόνο και είναι τρεις φορές πιο ακριβά από όσο νομίζεις”, έτσι προγραμματίζουμε ανάλογα και δεσμευόμαστε στα μισά πράγματα που πιστεύουμε ότι μπορούμε να πετύχουμε σε μια μέρα. Όλο αυτό θα μας αφήσει περιθώριο για χαλάρωση μέσα στην ημέρα για να ξεφύγουμε σε ένα πάρκο, καθώς και θα σας δώσει άφθονο χώρο για αυθορμητισμό ή για να αρπάξουμε μια ευκαιριακή στιγμή που διαφορετικά δεν θα είχαμε τον χρόνο ή την ενέργεια να σκεφτούμε. Ο Warren Buffett και ο Charlie Munger, δύο από τους πιο διάσημους επενδυτές όλων των εποχών, σχεδιάζουν ως γνωστόν τέσσερις ώρες την ημέρα μόνο για να σκεφτούν. Σχεδίασε και εσύ λοιπόν να αφιερώσεις λίγα λεπτά αργότερα σήμερα για να το σκεφτείς αυτό!

Εξωγενείς ενώσεις (συμπληρώματα, βότανα, μανιτάρια και ούτω καθεξής, δηλαδή, πολλές από τις ενώσεις αυτού του βιβλίου): Αποφεύγεις τις εθιστικές, βραχυπρόθεσμες, μη βιώσιμες προσεγγίσεις σε αυτές τις ενώσεις. Θέλεις επιστημονικά αποδεδειγμένα αποτελέσματα να δημιουργηθούν με την πάροδο του χρόνου με ασφαλή τρόπο. Είναι επίσης πιο απλό να βρεις αυτό που σου ταιριάζει και να έχει μικρότερα (αλλά πιο βιώσιμα) κέρδη που συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου, αντί για σύντομες εκρήξεις παραγωγικότητας που θα σε βοηθήσουν σήμερα αλλά θα σε κάνουν να το πληρώσεις αύριο (ή να σε βοηθήσουν σήμερα, αλλά θα δημιουργήσουν συνήθεια και εθισμό, όπου τα αποτελέσματα στην πραγματικότητα μειώνονται με την πάροδο του χρόνου αντί να χτίζονται). Ο ορισμός μας για μια “βιώσιμη προσέγγιση” είναι αυτός που είναι (α) ασφαλής, (β) επιστημονικά αποδεδειγμένος ότι λειτουργεί, (γ) ωφέλιμος μακροπρόθεσμα και (δ) με μη σχηματισμό συνήθειας.

Θα συζητήσουμε μερικά από τα πιο δημοφιλή νοοτροπικά που πολύ ξεκάθαρα ΔΕΝ ταιριάζουν σε αυτή την κατηγορία. Τα νοοτροπικά φάρμακα που είτε δεν είναι ασφαλή μακροπρόθεσμα είτε είναι εθιστικά και δημιουργούν ανοχή με την πάροδο του χρόνου δεν θα ήταν βιώσιμα κατά την άποψη μας. Κάτι που δεν είναι αποδεδειγμένα ασφαλές αλλά μπορεί να είναι αποτελεσματικό επίσης δεν θα περνούσε από τον έλεγχό μας. Πολλοί άνθρωποι βρίσκουν οφέλη από ένα ευρύ φάσμα νοοτροπικών που δεν υποστηρίζουμε. Αυτό το βιβλίο δεν είναι ένας οδηγός για τα νοοτροπικά φάρμακα όσο το ότι είναι ένας βιώσιμος οδηγός για τα νοοτροπικά. Έχουμε αξιολογήσει κάθε ένωση σε μια “κλίμακα βιωσιμότητας” που βρίσκεται στο σημείο διασταύρωσης της ασφάλειας, της αποτελεσματικότητας και της μακροπρόθεσμης εφαρμογής. Συνιστούμε οποιαδήποτε ένωση με τέσσερα ή πέντε αστέρια, αλλά δεν συνιστούμε οποιεσδήποτε ενώσεις που πέφτουν κάτω από τέσσερα αστέρια, συχνά λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια ή τη διακοπή / διαμόρφωση συνήθειας.

ΛΟΙΠΟΝ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΝΟΟΤΡΟΠΙΚΑ;

Ο όρος νοοτροπικά (nootropics), προέρχεται από το ελληνικής προέλευσης “νουν τρέπειν” που σημαίνει “στρέφω το, αλλάζω κατεύθυνση στο, μυαλό”. Η λέξη επινοήθηκε τη δεκαετία του ‘70 από τον χημικό και ψυχολόγο Corneliu Giurgea.

Ο όρος γίνεται όλο και πιο ευρύς, καθώς χρησιμοποιείται για να ορίσει μια όλο και αυξανόμενη κατηγορία ενώσεων που βελτιώνουν τη γνωστική λειτουργία. Όπως ο όρος “vitamins” (βιταμίνες), είναι μια μεγάλη ομπρέλα πολλών υποκατηγοριών. Όσο περισσότερα μαθαίνουμε για τη γνωστική απόδοση, τόσο περισσότερο μαθαίνουμε ότι εκτός από φαρμακευτικά παραγόμενες ενώσεις που δημιουργούνται για την αύξηση της προσοχής ή βότανα χωρίς ιατρική συνταγή που μπορούν να αυξήσουν τη μνήμη, πράγματα όπως αντιφλεγμονώδεις ενώσεις (όπως ο φυσικός κουρκουμάς με την κουρκουμίνη) μπορούν να ενισχύσουν τη γνωστική λειτουργία ανακουφίζοντας τον εγκέφαλο από τη φλεγμονή. Αντί να προσθέτουν στο σύστημα, βοηθούν στην απομάκρυνση των εμποδίων της γνωστικής απόδοσης. Πριν από δέκα χρόνια, ενώσεις όπως η κουρκουμίνη του κουρκουμά δεν θα είχε θεωρηθεί ως μια τυπική “νοοτροπική” ένωση, αλλά η επιφάνεια διευρύνεται διαρκώς καθώς όλο και περισσότερα άτομα και ερευνητές βρίσκουν τρόπους βελτιστοποίησης της γνωστικής απόδοσης.

Επομένως, τα νοοτροπικά περιλαμβάνουν μεγάλες ποικιλίες συμπληρωμάτων (όπως CDP-χολίνη), ρίζες (Maca), βότανα (bacopa), μύκητες (μανιτάρια Lion’s Mane), καφές ή τσάγια (όπως το πράσινο τσάι matcha) ή φάρμακα (όπως το Adderall). Δεν είναι όλα ίσα. Δεν είναι όλα ασφαλής. Δεν είναι όλοι καλά κατανοητά. Δεν προορίζονται όλα για μακροχρόνια κατανάλωση. Αυτό που πιστεύαμε ότι έλειπε στο διαδίκτυο ή στην έρευνα ήταν ένας οδηγός για τα ασφαλή συμπληρώματα, ρίζες, βότανα και μύκητες που δεν σχηματίζουν συνήθειες και που μπορεί κάποιος να παίρνει καθημερινά για να βελτιώσει τη μνήμη (όπως το bacopa monnieri, ένα φυσικό βότανο που έχει αποδειχθεί κλινικά ότι έχει επαληθευμένες βελτιώσεις έως και 20%), βελτίωση της εστίασης (όπως η άλφα-GPC, μια φυσική ένωση χολίνης έχει δείξει κλινικά επαληθευμένες βελτιώσεις στη γνωστική απόδοση σε ασθενείς που λαμβάνουν την ένωση για 90 ημέρες)[2] ή ενώσεις που βελτιώνουν την ενέργεια (υπάρχουν περισσότερες ενώσεις σε όλο τον κόσμο που δίνουν ενέργεια εκτός από την καφεΐνη και μειώνουν τη φλεγμονή που είναι μια διαδικασία αποστράγγισης της ενέργειας για το σώμα).

Πριν ξεκινήσουμε, ας αντιμετωπίσουμε μερικές παρανοήσεις.

Νέες ενώσεις ανακαλύπτονται ή υποτίθεται ότι ανακαλύπτονται κάθε χρόνο, και η έρευνα για νεότερα νοοτροπικά είναι συχνά ελάχιστη. Σοβαρές συνέπειες μπορεί να προκύψουν από τη λήψη ενώσεων που είναι ελάχιστα κατανοητές και ελάχιστα ερευνημένες. Ωστόσο, υπάρχει μια κοινή λανθασμένη αντίληψη ότι όλα τα νοοτροπικά φάρμακα είναι ελάχιστα κατανοητά. Αυτή δεν είναι η περίπτωση. Πολλές ενώσεις, από το bacopa monnieri έως τη μοδαφινίλη είναι εξαιρετικά καλά μελετημένες και επιστημονικά ερευνημένες, με δεκαετίες αυστηρών, διπλά τυφλών μελετών που επιβεβαιώνουν τα οφέλη τους.

Δύο επιπλέον παρανοήσεις σχετικά με τα νοοτροπικά είναι ότι “δεν είναι ασφαλή” ή “δεν λειτουργούν”. Ωστόσο, αυτό ισοδυναμεί με το να πιστεύεις κάτι τόσο ασαφές και ανενημέρωτο όπως “τα συμπληρώματα δεν είναι ασφαλή” ή “τα συμπληρώματα δεν λειτουργούν”, ορισμένα συμπληρώματα δεν είναι ασφαλή και άλλα είναι, μερικά συμπληρώματα λειτουργούν και άλλα όχι. Και οι τέσσερις από αυτές πιθανές πραγματικότητες ισχύουν για τα νοοτροπικά. Σκοπεύουμε να σε καθοδηγήσουμε στο τι λέει η έρευνα ότι είναι και τι λέει ότι δεν είναι ασφαλές και τι λέει ότι λειτουργεί και τι λέει ότι δεν λειτουργεί.

Οι παρεξηγήσεις είναι κοινές με τις νέες τάσεις, και γενικά προκύπτουν επειδή κάτι είναι ακόμα νωρίς στην επιστημονική και πολιτιστική ανακάλυψη. Πολλές από αυτές τις παρανοήσεις είναι παρόμοιες με εκείνες πριν από διακόσια χρόνια στην αρχή της πολιτιστικής μας εισαγωγής στον καφέ, ένα από τα αρχικά νοοτροπικά, με την έννοια των καφενείων. Πιστεύουμε ότι ο χρόνος θα δείξει ότι ο καφές απείχε πολύ από το τέλος της ιστορίας. Είναι πολύ πιο πιθανό η ανακάλυψή του να ήταν μόνο η αρχή.

Τέλος, τι εννοούμε με τον όρο βιωσιμότητα;

Σε αυτό το βιβλίο, χρησιμοποιούμε μια κλίμακα με μια βαθμολόγηση με “Βαθμό βιωσιμότητας” 1-5 αστεριών, με τα 5 αστέρια να είναι ένα βότανο ή μια ένωση που μπορείς να λαμβάνεις κάθε μέρα με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Ορισμένες ενώσεις και βότανα απαιτούν στην πραγματικότητα ημέρες ή εβδομάδες χρήσης για να βρεις τα αληθινά οφέλη, και υπάρχουν άλλες που θα σου δώσουν μια βραχυπρόθεσμη ενίσχυση / ώθηση, ας πούμε για πέντε έως οκτώ ώρες ωφέλειας, αλλά μετά η παραγωγικότητά σου πέφτει απότομα. Κλέβει από την μια τσέπη για να τα βάλει στην άλλη.

Με την προσέγγιση μας, και μέσω ενός φακού βιωσιμότητας, θέλουμε να γνωρίσεις το ποιες ενώσεις έχουν δείξει κλινικό όφελος και από τους τρεις φορείς, αυτών της ασφάλειας, της αποτελεσματικότητας και της παρατεταμένης χρήσης. Με άλλα λόγια, πιστεύουμε στην κατανάλωση ενώσεων όπου η τρίτη ημέρα είναι ακόμη καλύτερη από την πρώτη ημέρα και η ημέρα 53 είναι καλύτερη από τις δύο. Ένας μεγάλος λόγος που φτιάξαμε αυτό το βιβλίο για σένα είναι ότι λαχταρούσαμε να έχουμε αυτό το είδος φακού όταν επρόκειτο να έχουμε συμπληρώματα που ενισχύουν τη γνώση. Ελπίζουμε να βρεις τα ίδια οφέλη που έχουμε στη ζωή μας από τη σύνταξη αυτής της έρευνας.

[1]. “Is Intermittent Fasting the Key to Improving Cognitive Function…” (Είναι η διαλείπουσα νηστεία το κλειδί για τη βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας…) 10 Αυγούστου 2017, https://observer.com/2017/08/intermittent-fasting-weight-losscognitive-function-health/

[2]. “A neurotropic approach to the treatment of multi … – ScienceDirect.com” (Μια νευροτροπική προσέγγιση στη θεραπεία της πολλαπλής… – ScienceDirect.com). https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0011393X05805181

Περιεχόμενα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΝΟΟΤΡΟΠΙΚΑ

2. ΔΗΜΟΦΙΛΗ (ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΕΡΕΥΝΗΜΕΝΑ) ΝΟΟΤΡΟΠΙΚΑ

Ωμέγα-3 EPA και DHA
Alpha-GPC
CDP Χολίνη
L-Θεανίνη
Ashwagandha
Bacopa Monnieri
L-Τυροσίνη
Φωσφατιδυλοσερίνη
Καφεΐνη
Rhodiola Rosea
Panax ginseng
Ginkgo biloba

3. ΜΗ ΒΙΩΣΙΜΑ ΝΟΟΤΡΟΠΙΚΑ

Νικοτίνη
5-HTP
Αμφεταμίνη / Δεξτροαμφεταμίνη
Ανιρακετάμη
Λεβοκαρνιτίνη
Κρεατίνη
Donepezil
Huperzine Α
Σελεγιλίνη (Eldepryl)
Μεθυλφαινιδάτη
Μοδαφινίλη
Phenibut
Πιρακετάμη

4. ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΟΝΑ, ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΟΝΑ
- Amla
- Eleuthero
- Holy Basil
- Maca
- Rhodiola Rosea
- Ashwagandha
ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ
- Lion’s Mane
- Chaga
- Maitake
- Cordyceps
ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ
- Κουρκουμίνη κουρκουμά
- Τζίντζερ
- Σπιρουλίνα