High Time – The Legalization and Regulation of Cannabis in Canada (2019) [High Time – Η νομιμοποίηση και ρύθμιση της κάνναβης στον Καναδά]

Edited by

Andrew Potter

and

Daniel Weinstock

Εισαγωγή

Από όλες τις υποσχέσεις που δόθηκαν από τους Φιλελεύθερους κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2015, η νομιμοποίηση της κάνναβης φαινόταν, εκ πρώτης όψεως, να είναι η πιο εύκολη υλοποίηση. Ενώ η εκλογική μεταρρύθμιση, η οποία κατέληξε να εγκαταλειφθεί νωρίς από την κυβέρνηση υπό την ηγεσία του Trudeau, έθεσε μια σειρά από ζητήματα τόσο τεχνικά όσο και συνταγματικά, ο τερματισμός ενός απαγορευτικού καθεστώτος σχετικά με την κάνναβη που σαφώς δεν είχε επιτύχει τους στόχους του όλα αυτά τα χρόνια φαινόταν κάτι το σχετικά εύκολο. Το μόνο που έπρεπε να γίνει για να νομιμοποιηθεί η κάνναβη, φαινόταν να είναι ότι θα νομιμοποιούσαν τη κάνναβη. Δηλαδή, έπρεπε απλώς να εξαλείψουν τις ποινικές απαγορεύσεις που υπήρχαν εναντίον της.

Αυτή είναι μια περίπτωση όπου οι πρώτες εμφανίσεις θα ήταν εξαιρετικά παραπλανητικές. Η νομιμοποίηση της κάνναβης στον Καναδά αποδεικνύεται ότι είναι ένα εξαιρετικά περίπλοκο και επικίνδυνο εγχείρημα, που εγείρει σοβαρές ανησυχίες και θα συνεχίσει να προκαλεί διαμάχες, σε ένα ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής που αφορούν ομοσπονδιακές, επαρχιακές και δημοτικές δικαιοδοσίες.

Η πρώτη πηγή πολυπλοκότητας πηγάζει από το γεγονός ότι ο Καναδάς ξεπροβάλλει στο άγνωστο. Καμία άλλη χώρα δεν έχει νομιμοποιήσει τη κάνναβη με τον ίδιο τρόπο όπως ο Καναδάς. Το καθεστώς της Ουρουγουάης, για παράδειγμα, είναι πολύ πιο περιοριστικό από αυτό του Καναδά. Για παράδειγμα, οι παραγωγοί κάνναβης σε αυτή τη χώρα πρέπει να υποβάλουν αίτηση για άδειες και το βότανο προς το παρόν πωλείται μόνο μέσω φαρμακείων. Στο άλλο άκρο του φάσματος, το ανεκτικό καθεστώς που ισχύει επί του παρόντος στην Ολλανδία δεν καταβάλλει καμία προσπάθεια να ελέγξει την προσφορά.

Το νομικό καθεστώς του Καναδά θα διαφέρει από δικαιοδοσία σε δικαιοδοσία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, την κάνναβη θα την προμηθεύουν αδειοδοτημένοι παραγωγοί και θα πωλείται μέσω επαρχιακών καταστημάτων κάνναβης. Σε άλλα, θα πωλείται μέσω περισσότερων ιδιωτικών καταστημάτων λιανικής. Ωστόσο, ανεξάρτητα από το συγκεκριμένο καθεστώς πωλήσεων, η νόμιμη κάνναβη θα είναι διαθέσιμη σε όλους τους ενήλικες Καναδούς από την μια άκρη έως την άλλη, ενώ ταυτόχρονα το καθεστώς θα προσπαθήσει να την κρατήσει μακριά από τα χέρια των ανήλικων Καναδών. Η καναδική κυβέρνηση δεν αίρει τόσο τις ποινικές απαγορεύσεις στην υπάρχουσα, ακμάζουσα, παράνομη οικονομία της κάνναβης, όσο θα δημιουργεί μια παράλληλη, νόμιμη αγορά για το φυτό, η οποία, ελπίζει ότι, τελικά θα εκδιώξει την παράνομη αγορά.

Τα διλήμματα πολιτικής που θέτει αυτή η φαινομενικά απλή κίνηση είναι τεράστια. Πρώτον, δεδομένου του περιορισμένου εύρους μοχλών πολιτικής που είναι στην πραγματικότητα στη διάθεση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης στον Καναδά, μεγάλο μέρος της εργασίας για τη δημιουργία λειτουργικών κομματιών της νέας αγοράς κάνναβης θα πέσει στις επαρχίες. Η δυνατότητα ομοσπονδιακής-επαρχιακής διαμάχης είναι μεγάλη, όπως αποδεικνύεται από μια άλλη πρόσφατη κίνηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να αναστείλει τις ποινικές απαγορεύσεις για αμφιλεγόμενες πρακτικές των οποίων η ρύθμιση εμπίπτει στην πραγματικότητα στις επαρχίες, συγκεκριμένα, η περίπτωση της ευθανασίας με ιατρική βοήθεια. Όλα τα στοιχεία της ιστορίας υποδηλώνουν ότι οι επαρχίες και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν θα ευθυγραμμιστούν φυσικά και αυθόρμητα σε μια ολόκληρη σειρά ζητημάτων στα οποία θα πρέπει τελικά να συμφωνήσουν, που κυμαίνονται από τη φορολογία έως την επιτρεπτή μικρής κλίμακας οικιακή καλλιέργεια της κάνναβης.

Τα πιθανά σημεία εμπλοκής κυμαίνονται από το τοπικό και τεχνικό έως τα υψηλότερα επίπεδα διεθνούς δικαίου. Πιο κοντά στο θέμα είναι το ερώτημα στο πού θα επιτρέπεται στους χρήστες κάνναβης να καταναλώνουν το φυτό. Υπό το απαγορευτικό καθεστώς, η απάντηση είναι, φυσικά, “πουθενά”, παρόλο που, στην πραγματικότητα, η μάλλον χαλαρή επιβολή των νόμων κατά της χρήσης και κατά της απλής κατοχής έχει δώσει την πραγματική απάντηση, τουλάχιστον σε κάποια μέρη του Καναδά και φαινόταν να είναι “παντού”. Ωστόσο, ακόμη και πριν τεθεί σε ισχύ η νομιμοποίηση, ορισμένοι δήμοι (όπως το προάστιο Hampstead του Μόντρεαλ) ψήφισαν προτάσεις ή καταστατικούς νόμους που απαγορεύουν το κάπνισμα σε δημόσιους χώρους, ενώ οι δημοτικοί σύμβουλοι στο Gimli της Μανιτόμπα ψήφισαν για την απαγόρευση της λιανικής πώλησης κάνναβης.

Ένα άλλο θέμα που εγείρει η νομιμοποίηση έχει να κάνει με τη δημόσια ασφάλεια. Και πάλι, η απαγόρευση επιτρέπει στις αρχές επιβολής του νόμου να κρύβονται σαν τις στρουθοκαμήλους όσον αφορά τη συστηματική, μη αυθαίρετη ανίχνευση κάνναβης στους οδηγούς. Δεν χρειάζεται να βρεις τρόπους για να ανιχνεύσεις τα επίπεδα THC στο αίμα των οδηγών που μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητά τους να οδηγούν όταν η ουσία είναι εντελώς παράνομη. Με τη νομιμοποίηση, η κάνναβη θα γίνει σαν το αλκοόλ, μια ουσία για την οποία οι αρχές επιβολής του νόμου θα πρέπει να είναι σε θέση να κάνουν αρκετά ακριβείς διακρίσεις και προσδιορισμούς στην άκρη του δρόμου. Αλλά σε αντίθεση με την κατάσταση για το αλκοόλ, η τεχνολογία για τη λήψη αυτού του είδους των προσδιορισμών για την κάνναβη με τρόπο που να είναι αρκετά ακριβής και αξιόπιστος για την επιβολή του νόμου βρίσκεται ακόμη στο στάδιο ανάπτυξης και σε μεγάλο βαθμό μη δοκιμασμένη. Τουλάχιστον, μπορούμε να περιμένουμε να δούμε έναν μεγάλο αριθμό δικαστικών υποθέσεων που αμφισβητούν την εγκυρότητα των διαφόρων τεστ που θα εφαρμόσουν οι αρχές επιβολής του νόμου.

Οι διεθνές επιπτώσεις είναι επίσης πολλαπλές. Πώς θα αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της κατανάλωσης κάνναβης από τους Καναδούς στα σύνορα των ΗΠΑ; Πώς ισοδυναμεί το γεγονός ότι ο Καναδάς έχει υπογράψει διάφορα διεθνείς συμφωνίες με το γεγονός ότι έχει πλέον νομιμοποιήσει την πιο ευρέως χρησιμοποιούμενη ουσία; Πώς θα ανταποκριθεί το καναδικό τραπεζικό σύστημα στους κινδύνους της συσχέτισης με έναν κλάδο που το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου κόσμου εξακολουθεί να απαγορεύει;

Τέλος, ποιος συνδυασμός μέτρων πολιτικής είναι πιο πιθανό να εκδιώξει τους παράνομους παραγωγούς και προμηθευτές από την καναδική αγορά, χωρίς να επιφέρει περαιτέρω διεστραμμένες συνέπειες; Η τιμολόγηση της κάνναβης σε χαμηλά επίπεδα και η δημιουργία άλλων κινήτρων για να φέρει τους χρήστες στη νόμιμη αγορά, μπορεί να οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου το οργανωμένο έγκλημα δεν θεωρεί πλέον ότι αξίζει τον κόπο να προμηθεύει την αγορά κάνναβης. Αλλά μήπως αυτό θα σημαίνει απλώς ότι θα διπλασιάσει τις επενδύσεις του σε άλλες, πιο επικίνδυνες ουσίες; Η λογική της προσέγγισης “μείωσης της βλάβης” που έχει εφαρμόσει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν απαιτεί, τελικά, την άρση των ποινικών απαγορεύσεων για όλες τις ουσίες ως προϋπόθεση εξάντλησης του οξυγόνου εντός του οποίου λειτουργεί το οργανωμένο έγκλημα;

Καθώς κατέστη σαφές ότι τα άλυτα ζητήματα πολιτικής γύρω από τη νομιμοποίηση της κάνναβης στον Καναδά θα πολλαπλασιαστούν και θα επεκταθούν σε όλο το καναδικό θεσμικό δίκτυο, είδαμε την ευκαιρία να συγκεντρώσουμε έναν αριθμό ειδικών από διάφορους τομείς για να τα κατακερματίσουμε. Μαζί με ειδικούς στο νόμο, την οικονομία, την πολιτική και την επιδημιολογία της κάνναβης, ακούσαμε από πολιτικούς που ήταν κεντρικοί στη διαδικασία νομιμοποίησης στο Κοινοβούλιο και με επιχειρηματίες που θα συμβάλουν στη δημιουργία της ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων αγοράς της κάνναβης στον Καναδά. Η φιλοδοξία μας δεν ήταν απαραιτήτως να επιλύσουμε τα μυριάδες ζητήματα πολιτικής που εγείρει η νομιμοποίηση, αλλά να αρχίσουμε να τα εντοπίζουμε, να επισημάνουμε πιθανά προβλήματα με τις παρούσες προτάσεις πολιτικής και γενικότερα να ανοίξουμε ένα χώρο για συνεχή διεπιστημονικό διάλογο που θα μπορούσε να ενημερώσει την εξέλιξη της πολιτικής στον Καναδά στο μέλλον.

Αντίστοιχα, το Institute for Health and Social Policy και το McGill Institute for the Study of Canada πραγματοποίησαν ένα σημαντικό διεθνές συνέδριο σχετικά με τις προκλήσεις πολιτικής που σχετίζονται με τη νομιμοποίηση της κάνναβης στον Καναδά στις 28 και 29 Μαΐου 2018. Το συνέδριο προσέλκυσε σχεδόν 200 συμμετέχοντες από τον ακαδημαϊκό χώρο, τη βιομηχανία, την κυβέρνηση και την κοινωνία των πολιτών.

Στο βαθμό που προέκυψε ένα θέμα από αυτές τις δύο ημέρες παρουσιάσεων και συζητήσεων, είναι ότι ο Καναδάς κατά μία έννοια γρονθοκοπά τον αέρα μέσα στο σκοτάδι. Δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία από άλλες δικαιοδοσίες που να μπορεί να αξιοποιήσει για να προσανατολίσει τις πολιτικές του. Ως εκ τούτου, η πολιτική σε αυτόν τον τομέα θα είναι παραπλανητική. Πρέπει να δοκιμάσουμε κάποια πράγματα που φαίνονται εύλογα εκ πρώτης όψεως, αλλά είμαστε έτοιμοι να τροποποιήσουμε την πολιτική καθώς προκύπτουν στοιχεία σχετικά με την αποτελεσματικότητά της στην επίτευξη των στόχων της. Ωστόσο, η ευελιξία σε επίπεδο πολιτικής είναι εμφανώς δύσκολο να επιτευχθεί. Οποιοδήποτε σύνολο πολιτικών δημιουργεί ομάδες ενδιαφερομένων που τα καταφέρνουν καλά υπό αυτές τις συνθήκες και, ως εκ τούτου, δεν είναι διατεθειμένοι να προσαρμοστούν όταν κρίνεται ότι χρειάζονται διαφορετικές πολιτικές. Και υπάρχει γνωστή αδράνεια στο επίπεδο των κυβερνήσεων που τις κάνουν, να απεχθάνονται να δοκιμάσουν νέα πράγματα όταν τα στοιχεία δείχνουν ότι οι παλιοί τρόποι δεν λειτουργούν.

Δεδομένων των διακυβεύσεων που συνδέονται με τη νομιμοποίηση, από την άποψη της δημόσιας υγείας, των δημόσιων οικονομικών, της δημόσιας ασφάλειας και άλλα παρόμοια, είναι ωστόσο σημαντικό ο Καναδάς να το κάνει σωστά, ή τουλάχιστον να μην το κάνει πολύ λάθος. Τα έγγραφα που συλλέγονται εδώ εξετάζουν την παρούσα παλέτα πολιτικών που θα θεσπιστούν από διαφορετικά επίπεδα διακυβέρνησης και επιχειρούν να προσδιορίσουν πού μπορεί να χρειαστεί να γίνουν αλλαγές. Ωστόσο, θα είναι σημαντικό οι ερευνητές να αφιερώσουν εντατική μελέτη στις επιπτώσεις των νόμων που θα τεθούν σε ισχύ μετά τις 17 Οκτωβρίου 2018, προκειμένου να παράσχουν στους λήπτες αποφάσεων στοιχεία μέσω των οποίων θα καθοδηγήσουν την εξέλιξη της πολιτικής σε ότι πιο πιθανό είναι ένας εξαιρετικά ασταθής και ρευστός τομέας πολιτικής.

Περιεχόμενα

Μέρος πρώτο. Πολιτική

• 1. Προς έπαινο του πολιτικού οπορτουνισμού ή, πώς να αλλάξεις μια πολιτική σε πενήντα μόνο χρόνια, Andrew Potter
• 2. Νομιμοποιημένη κάνναβη στον Καναδά: Φεντεραλισμός, πολιτική και πολιτικές, Malcolm G. Bird
• 3. Νομιμοποίηση της κάνναβης και αποικιακές κληρονομιές, Jared J. Wesley
• 4. Κάνναβη και σύγκρουση συμφερόντων: Είναι λάθος για τους δημόσιους λειτουργούς να επωφελούνται από τη νομιμοποίηση της κάνναβης;, Chris MacDonald

Μέρος δεύτερο. Δημόσια υγεία

• 5. Θα προστατεύσει η νομιμοποίηση τα παιδιά μας;, Daniel Weinstock
• 6. Νομιμοποιήστε το (αλλά μην το διαφημίζετε): Η υπόθεση δημόσιας υγείας για τη νομιμοποίηση της κάνναβης, Jean-François Crépault
• Μέρος τρίτο. Νομοθεσία
• 7. Είναι η νομιμοποίηση ένας Πόλεμος κατά των Ναρκωτικών αλλά από την πίσω πόρτα;, Jacob Stilman
• 8. Άνιση δικαιοσύνη: Φυλετικές συλλήψεις και κάνναβη στο μετά την νομιμοποίηση τοπίο, Akwasi Owusu-Bempah, Alex Luscombe and Brandon M. Finlay
• 9. Ποια δικαιοδοσία για τη μείωση της βλάβης: Μεταρρύθμιση της πολιτικής κάνναβης υπό τον καναδικό φεντεραλισμό, Alana Klein

Μέρος τέταρτο. Οικονομικά και φορολογία

• 10. Τεχνολογία, μαύρες αγορές και λιανική στην κάνναβη, Anindya Sen and Rosalie Wyonch
• 11. Η νομιμοποίηση της κάνναβης και η μνήμη πραγμάτων του παρελθόντος, Stephen T. Easton
• 12. Νομιμοποίηση της κάνναβης: Μαθήματα από το αλκοόλ, τον καπνό και τις φαρμακευτικές βιομηχανίες, Michael DeVillaer

Μέρος πέμπτο. Το διεθνές πλαίσιο

• 13. Η νομιμοποίηση της κάνναβης είναι η άβολη δοκιμασία της δέσμευσης του κράτους του Καναδά στο διεθνές δίκαιο και σε μια παγκόσμια τάξη που βασίζεται σε κανόνες, Roojin Habibi and Steven J. Hoffman
• 14. Η πορτογαλική εμπειρία με την αποποινικοποίηση, João Castel-Branco Goulão

(το βιβλίο σε μορφή αρχείου PDF)