(Αναδημοσίευση με μετάφραση από: Marijuana Doctors, “Medical Marijuana and Personality Disorders” https://www.marijuanadoctors.com/conditions/personality-disorders/ )
Οι διαταραχές προσωπικότητας[1] είναι σύνθετες και συχνά παρεξηγημένες καταστάσεις. Ενώ οι ακριβείς αιτίες αυτών των διαταραχών είναι ακόμη άγνωστες, σχεδόν το 10% του αμερικανικού πληθυσμού έχει κάποια διαταραχή από την ποικιλία των διαταραχών προσωπικότητας που να επηρεάζει τη ζωή και τις σχέσεις τους.
[1] “Personality Disorders” (Διαταραχές Προσωπικότητας) https://www.nimh.nih.gov/health/statistics/personality-disorders
Ιστορία των Διαταραχών Προσωπικότητας
Η ιδέα της ανθρώπινης προσωπικότητας είναι σχετικά νέα. Οι επιστήμονες δεν άρχισαν να χαρτογραφούν πλήρως τους τύπους προσωπικότητας μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα. Στα πρώτα χρόνια του 20ου αιώνα, οι Ευρωπαίοι ψυχολόγοι δημιούργησαν λεπτομερή συστήματα “φυσιολογικών” και “ανώμαλων” χαρακτηριστικών προσωπικότητας. Ωστόσο, δεν θεώρησαν κανένα παρατηρούμενο “μη φυσιολογικό” χαρακτηριστικό ως νόμιμη ιατρική κατάσταση.
[2] Marc-Antoine Crocq “Milestones in the history of personality disorders” (Ορόσημα στην ιστορία των διαταραχών προσωπικότητας) Dialogues Clin Neurosci. 2013 Jun;15(2):147–153.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3811086/
Περίληψη
“Η παρούσα εργασία αναλύει τα σημαντικότερα ιστορικά ορόσημα στη μελέτη της φυσιολογικής και ανώμαλης προσωπικότητας, από την αρχαιότητα έως τον 20ο αιώνα. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην αλληλεπίδραση μεταξύ διαστάσεων και τυπολογικών προσεγγίσεων, η οποία ήταν μείζον θέμα κατά την προετοιμασία του DSM-5. Οι θεωρίες της προσωπικότητας ξεκίνησαν με την χιουμοριστική θεωρία της ελληνικής ιατρικής. Ο Pinel, και αργότερα ο Esquirol και ο Prichard, πιστώνονται με τις πρώτες περιγραφές ανώμαλων χαρακτηριστικών προσωπικοτήτων σε εγχειρίδια ψυχιατρικής. Μεταξύ του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, περίτεχνα συστήματα κανονικής και ανώμαλης προσωπικότητας, που συσχετίζουν σε κάποιο βαθμό τύπους και διαστάσεις, επινοήθηκαν από μια σειρά Ευρωπαίων ψυχολόγων, όπως οι Ribot, Heymans και Lazursky. Ο Emil Kraepelin και ο Kurt Schneider πρότειναν ταξινομήσεις των μη φυσιολογικών τύπων προσωπικότητας. Παράλληλα, οι ψυχαναλυτές τόνισαν τον ρόλο των πρώιμων εμπειριών της ζωής. Προς τα μέσα του 20ου αιώνα, εφαρμόστηκαν στατιστικές μέθοδοι για την επιστημονική επικύρωση των διαστάσεων της προσωπικότητας με πρωτοπόρους όπως ο Cattell, προβλέποντας το μοντέλο των πέντε παραγόντων”.
Μέχρι τη δεκαετία του ‘50, η ιατρική γνώμη πίστευε συνήθως ότι οι διαταραχές προσωπικότητας ήταν αδυναμίες χαρακτήρα ή σκόπιμες συμπεριφορές που προκαλούνται από κακή ανατροφή των παιδιών. Μερικοί θεραπευτές αντιμετώπιζαν ασθενείς χρησιμοποιώντας ψυχανάλυση, έναν τύπο ψυχοθεραπείας που βασίζεται στις θεωρίες του Φρόιντ. Αυτοί οι ασθενείς τυπικά επιδεινώθηκαν και χειροτέρεψαν μετά τη θεραπεία.
Όταν κυκλοφόρησε το πρώτο Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, DSM) τη δεκαετία του ‘50, αναγνώρισε επίσημα τις διαταραχές προσωπικότητας. Ωστόσο, χρειάστηκαν ακόμα μερικές δεκαετίες για να εξαφανιστούν από την ιατρική κοινότητα τα παλιά στίγματα γύρω από τις διαταραχές προσωπικότητας.
Τέλος, το ‘80, στο DSM-3 έγινε ταξινόμηση των διαταραχών προσωπικότητας ως ξεχωριστή, μοναδική κατηγορία διαταραχών. Χορηγώντας τους το ίδιο καθεστώς με άλλες διαταραχές, το ιατρικό επάγγελμα τελικά τις θεώρησε νόμιμες καταστάσεις υγείας με βαθιές επιπτώσεις στη ζωή των ασθενών και των γύρω τους.
Έκτοτε, η έρευνα για τις διαταραχές προσωπικότητας συνεχίζει να εξελίσσεται, με νέες μελέτες και ανακαλύψεις κάθε χρόνο.
Τύποι Διαταραχών Προσωπικότητας
Οι διαταραχές προσωπικότητας συχνά συγχέονται με άλλες κοινές ψυχικές διαταραχές όπως η κατάθλιψη, η σχιζοφρένεια και η διπολική διαταραχή. Ωστόσο, οι διαταραχές προσωπικότητας ανήκουν σε μια ξεχωριστή κατηγορία, με διακριτά συμπτώματα και επιπτώσεις.
Σύμφωνα με το National Institute of Mental Health, περίπου το 9,1% του ενήλικου πληθυσμού των ΗΠΑ έχει κάποιο είδος διαταραχής προσωπικότητας. Η ακριβής διάγνωση μιας διαταραχής προσωπικότητας είναι συχνά ασαφής και δύσκολο να οριστεί επειδή οι διαφορετικές διαταραχές τείνουν να αναμειγνύονται η μία με την άλλη.
Στο DSM-5 απαριθμούνται 10 διαφορετικοί τύποι διαταραχών προσωπικότητας, ομαδοποιημένοι σε τρεις “clusters” (συστάδες / Ομάδες), στην Ομάδα Α, στην Ομάδα Β και Ομάδα Γ. Οι επαγγελματίες υγείας συχνά διαγιγνώσκουν ασθενείς σε μία από τις τρεις ομάδες αντί να τους περιορίζουν σε μία συγκεκριμένη διαταραχή προσωπικότητας. Οι διαταραχές προσωπικότητας τείνουν να συνδυάζουν συμπτώματα με άλλα στο σύμπλεγμα τους, που σημαίνει ότι ένας ασθενής θα μπορούσε να παρουσιάσει συμπεριφορές από πολλαπλές διαταραχές.
Ομάδα Α – Παρανοϊκές, Σχιζοειδείς και Σχιζοτυπικές Διαταραχές Προσωπικότητας
Οι περίεργες, εκκεντρικές συμπεριφορές ορίζουν τις τρεις διαταραχές προσωπικότητας στην Ομάδα Α.
1. Παρανοϊκή Διαταραχή Προσωπικότητας
Εάν κάποιος έχει παρανοϊκή διαταραχή προσωπικότητας, πιθανότατα θα εκδηλώσει βαθιά δυσπιστία για οποιονδήποτε άλλον εκτός από τον εαυτό του. Αυτό περιλαμβάνει την οικογένεια του, τους φίλους και τους ρομαντικούς συντρόφους του, τα άτομα με παρανοϊκή διαταραχή αισθάνονται ανίκανα να εμπιστευτούν οποιονδήποτε στη ζωή τους, ανεξάρτητα από το πόσο κοντά τους βρίσκονται. Αυτά τα άτομα έχουν ισχυρή αίσθηση των προσωπικών δικαιωμάτων και των ορίων και τείνουν να αποσύρονται συναισθηματικά από τους άλλους. Τα άτομα με παρανοϊκή διαταραχή προσωπικότητας νιώθουν ντροπή εύκολα και βαθιά και είναι συνήθως καχύποπτα, επιφυλακτικά και δεν συγχωρούν[3].
[3] “Paranoid Personality Disorder” (Παρανοϊκή Διαταραχή Προσωπικότητας) https://www.webmd.com/mental-health/paranoid-personality-disorder#1
2. Σχιζοειδής Διαταραχή Προσωπικότητας
Τα άτομα με σχιζοειδή διαταραχή προσωπικότητας στρέφονται φυσικά προς τα μέσα, στρέφοντας το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής τους στην εσωτερική τους ζωή. Συνήθως, κάποιος με σχιζοειδή διαταραχή προσωπικότητας είναι απόμακρος και αποστασιοποιημένος, τείνει να περνά τον περισσότερο χρόνο του σε βαθιά ενδοσκόπηση. Η σχιζοειδής διαταραχή αφήνει τους ανθρώπους αδιάφορους για τους άλλους και τις κοινωνικές συμβάσεις και συχνά έχουν ένα ελάχιστο εύρος συναισθηματικής απόκρισης[4].
[4] “Schizoid personality disorder” (Σχιζοειδής διαταραχή προσωπικότητας) https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/schizoid-personality-disorder/symptoms-causes/syc-20354414
3. Σχιζοτυπική Διαταραχή Προσωπικότητας
Τα κύρια χαρακτηριστικά της σχιζοτυπικής διαταραχής προσωπικότητας περιλαμβάνουν άτυπα πρότυπα ομιλίας, συμπεριφοράς και εμφάνισης, με ασυνήθιστες σκέψεις ή αντιλήψεις παρόμοιες με αυτές της σχιζοφρένειας. Τα άτομα με σχιζοτυπική διαταραχή είναι συχνά εξαιρετικά καχύποπτα και τείνουν προς τα έμμονα μοτίβα σκέψης και συνήθως δυσκολεύονται να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν σχέσεις. Ενώ τα άτομα με σχιζοειδή διαταραχή προσωπικότητας αποφεύγουν την κοινωνική αλληλεπίδραση λόγω έλλειψης επιθυμίας ή ικανότητας, τα άτομα με σχιζοτυπική διαταραχή αποφεύγουν τους ανθρώπους από φόβο[5].
[5] “All About Schizotypal Personality Disorder” (Τα πάντα για τη Σχιζοτυπική Διαταραχή Προσωπικότητας) https://psychcentral.com/disorders/schizotypal-personality-disorder
Ομάδα Β – Αντικοινωνικές, Οριακές, Ιστριονικές και Ναρκισσιστικές Διαταραχές Προσωπικότητας
Οι διαταραχές προσωπικότητας της ομάδας Β αναγκάζουν τους πάσχοντες να επιδεικνύουν ασταθείς και δραματικές συμπεριφορές.
1. Αντικοινωνική Διαταραχή Προσωπικότητας
Η αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας περιλαμβάνει μια ευρεία αδιαφορία για τα συναισθήματα ή την ευημερία των άλλων. Συχνά, αυτό εκδηλώνεται με μια βαθιά παραβίαση των κοινωνικών κανόνων, φραγμών και υποχρεώσεων. Ένα άτομο με αντικοινωνική διαταραχή είναι συνήθως επιθετικό, παρορμητικό και ανίκανο για ενοχές. Η αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας είναι πιο διαδεδομένη στους άνδρες παρά στις γυναίκες.
2. Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας
Σε άτομα με οριακή διαταραχή προσωπικότητας, το πρωταρχικό χαρακτηριστικό είναι η έλλειψη οποιασδήποτε αίσθησης του εαυτού τους. Αυτό εκδηλώνεται με έντονο φόβο εγκατάλειψης, μαζί με συναισθήματα γενικού κενού στη ζωή και τις σχέσεις. Μοτίβα συναισθηματικής αστάθειας, ασταθείς σχέσεις, συναισθηματικές εκρήξεις και όλο και πιο παρορμητική συμπεριφορά είναι κοινά[6].
[6] “Borderline personality disorder” (Οριακή διαταραχή προσωπικότητας) https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/borderline-personality-disorder/symptoms-causes/syc-20370237
3. Ιστριονική Διαταραχή Προσωπικότητας
Τα άτομα με ιστριονική διαταραχή προσωπικότητας συνήθως στερούνται την αίσθηση της αυτοεκτίμησης. Αντίθετα, βασίζονται στην προσοχή και την έγκριση των άλλων για να αισθάνονται ότι έχουν σημασία. Αυτή η ανάγκη να φανεί συνήθως εκδηλώνεται με δραματική, δυνατή, ακόμη και γοητευτική συμπεριφορά. Επειδή οι πράξεις και η συμπεριφορά τους περιστρέφονται γύρω από τη λήψη έγκρισης, τα άτομα με ιστριονική διαταραχή συχνά δυσκολεύονται να διατηρήσουν ουσιαστικές σχέσεις[7].
[7] “Histrionic Personality Disorder” (Ιστριονική Διαταραχή Προσωπικότητας) https://www.webmd.com/mental-health/histrionic-personality-disorder#1
4. Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας
Όσοι έχουν ναρκισσιστική προσωπικότητα έχουν μια ακραία αίσθηση αυτοεξυπηρέτησης και δικαιώματος. Οι άνθρωποι που έχουν ναρκισσιστικές διαταραχές είναι πολύ ζηλιάρηδες και θα εξαπατήσουν, θα χειραγωγήσουν και θα εκμεταλλευτούν τους άλλους για να πετύχουν τις επιθυμίες τους. Αυτή η σκληρή μεταχείριση των άλλων ανθρώπων πηγάζει από μια διάχυτη έλλειψη ενσυναίσθησης[8].
[8] “Narcissistic personality disorder” (Διαταραχή ναρκισσιστικής προσωπικότητας) https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/narcissistic-personality-disorder/symptoms-causes/syc-20366662
Ομάδα Γ – Αποφευκτικές, Εξαρτημένες και Ιδεοψυχαναγκαστικές Διαταραχές Προσωπικότητας
Εκείνοι με διαταραχές προσωπικότητας στην ομάδα Γ παρουσιάζουν φοβικές και ανήσυχες συμπεριφορές.
1. Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας
Τα αισθήματα κατωτερότητας είναι το πρωταρχικό χαρακτηριστικό της αποφευκτικής διαταραχής προσωπικότητας. Συχνά, τα άτομα με αποφευκτική διαταραχή προσωπικότητας πιστεύουν ότι είναι θεμελιωδώς κατώτερα από τους άλλους ανθρώπους, γεγονός που τους κάνει να αποσύρονται από κοινωνικές καταστάσεις από φόβο μήπως απορριφθούν, κριτική ή ντροπή. Όταν βρίσκεται σε δημόσιο ή κοινωνικό περιβάλλον, κάποιος με αποφευκτική διαταραχή προσωπικότητας μπορεί να φαίνεται ντροπαλός, δύστροπος ή ανήσυχος[9].
[9] “Avoidant Personality Disorder” (Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας) https://www.webmd.com/mental-health/avoidant-personality-disorders#1
2. Διαταραχή Εξαρτημένης Προσωπικότητας
Εάν κάποιος έχει διαταραχή εξαρτημένης προσωπικότητας, πιθανότατα θα έχει έλλειψη αυτοπεποίθησης και είναι συναισθηματικά υπερβολικά εξαρτημένος. Τα κύρια χαρακτηριστικά της διαταραχής εξαρτημένης προσωπικότητας περιλαμβάνουν την αποφυγή ευθυνών και την ανήμπορη, παθητική συμπεριφορά. Επειδή βλέπουν τον εαυτό τους ως ανεπαρκή και αδύναμο, αισθάνονται ανίκανοι να δράσουν ανεξάρτητα ή μόνοι[10].
[10] “Dependent Personality Disorder” (Διαταραχή Εξαρτημένης Προσωπικότητας) https://www.webmd.com/anxiety-panic/guide/dependent-personality-disorder#1
3. Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή
Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ) είναι ένα είδος αγχώδους διαταραχής που οδηγεί σε ανεπιθύμητες αλλά επαναλαμβανόμενες σκέψεις και συμπεριφορές. Τα άτομα με ΙΨΔ τείνουν να είναι προσεκτικά, να αμφιβάλλουν και να ελέγχουν και τείνουν να βιώνουν υψηλά επίπεδα στρες και άγχους. Τυπικά, τα συμπτώματα της ΙΨΔ εκδηλώνονται με έναν από τους τέσσερις τρόπους, έλεγχος, συσσώρευση, μολυσματικές ή ενοχλητικές σκέψεις[11].
[11] “Obsessive Compulsive Disorder (OCD)” (Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ)) https://www.marijuanadoctors.com/conditions/obsessive-compulsive-disorder/
Αιτίες Διαταραχών Προσωπικότητας
Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα τις ακριβείς αιτίες των διαταραχών προσωπικότητας. Όπως οι περισσότερες ψυχικές ή ψυχολογικές καταστάσεις, είναι προϊόν τόσο περιβαλλοντικών όσο και γενετικών παραγόντων και σχεδόν πάντα ξεκινούν από την παιδική ηλικία. Οι ιατροί έχουν παρατηρήσει ορισμένους κοινούς παράγοντες σε πολλούς τύπους διαταραχών προσωπικότητας, συμπεριλαμβανομένων των εξής:
* Επιρροή από ομότιμους – Σε ζητήματα όπως η διαταραχή εξαρτημένης προσωπικότητας, οι ισχυροί δεσμοί με την οικογένεια, τους φίλους και τους συγγενείς μπορούν να συμβάλουν σε μια ανθυγιεινή εξάρτηση. Καθώς το παιδί μεγαλώνει, αυτή η εξάρτηση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε διαταραχή προσωπικότητας.
* Παιδικό τραύμα – Το τραύμα ή ο εκφοβισμός κατά την παιδική ηλικία είναι κοινός στους ασθενείς με σχιζοτυπικές και οριακές διαταραχές προσωπικότητας.
* Υψηλά επίπεδα αντιδραστικότητας – Η αυξημένη ευαισθησία στον θόρυβο, την υφή και το φως είναι κοινή σε ασθενείς που αναπτύσσουν αγχώδεις διαταραχές προσωπικότητας.
* Λεκτική κακοποίηση – Η καταχρηστική ή μη ευαίσθητη ανατροφή των παιδιών μπορεί να προκαλέσει ένα παιδί να αναπτύξει καταστάσεις όπως αποφυγικές ή ναρκισσιστικές διαταραχές.
[12] “Personality disorder, symptoms, causes, and effects” (Διαταραχή προσωπικότητας, συμπτώματα, αιτίες και συνέπειες) https://www.psychguides.com/guides/personality-disorder-symptoms-causes-and-effects/
Για πολλούς ασθενείς, η αντιληπτή ρίζα ή η αιτία της διαταραχής τους θα καθορίσει ποια θεραπεία είναι η καλύτερη για αυτούς.
Τρέχουσες διαθέσιμες θεραπείες
Οι γιατροί αντιμετωπίζουν τις περισσότερες διαταραχές προσωπικότητας με συνδυασμό θεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής.
Για διαταραχές προσωπικότητας και άλλες ψυχικές παθήσεις, η ψυχοθεραπεία είναι η κύρια μέθοδος θεραπείας. Οι ψυχοθεραπευτές ενθαρρύνουν τους ασθενείς τους να μιλήσουν και να επεξεργαστούν την κατάστασή τους, συμπεριλαμβανομένων τυχόν συναισθημάτων, σκέψεων, διαθέσεων ή συμπεριφορών που βιώνουν. Οι διάφορες μέθοδοι[13] ψυχοθεραπείας περιλαμβάνουν:
* Θεραπεία με επίκεντρο την οικογένεια
* Διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία
* Γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία
* Διαπροσωπική θεραπεία
[13] “Personality disorder, treatment program options” (Διαταραχή προσωπικότητας, επιλογές θεραπευτικού προγράμματος) https://www.psychguides.com/guides/personality-disorder-treatment-program-options/
Ενώ η ψυχοθεραπεία είναι χρήσιμη για πολλούς ασθενείς, πρόσφατες μελέτες έχουν αποκαλύψει ορισμένες αρνητικές συνέπειες της θεραπείας[14]. Μερικοί ασθενείς εμφανίζουν χειρότερα, πιο σοβαρά συμπτώματα μετά την ψυχοθεραπεία. Κατά τη διάρκεια μιας θεραπευτικής συνεδρίας, οι ασθενείς είναι ευάλωτοι και εκτεθειμένοι – σε αυτές τις ευαίσθητες καταστάσεις, οι άπειροι θεραπευτές μπορούν να προκαλέσουν μακροπρόθεσμη βλάβη προσφέροντας κακές τεχνικές.
[14] “Harmful Side Effects of Psychotherapy” (Επιβλαβείς Παρενέργειες της Ψυχοθεραπείας) https://psychcentral.com/blog/harmful-side-effects-of-psychotherapy#1
Τα φάρμακα για διαταραχές προσωπικότητας στοχεύουν στα σημαντικά συμπτώματα κάθε διαταραχής – οι συνταγές ποικίλλουν ανάλογα με τα κύρια συμπτώματα του ατόμου. Γενικά, τα φάρμακα εμπίπτουν σε μία από τις τρεις διαφορετικές κατηγορίες:
* Αντιψυχωσικά – Οι γιατροί που εργάζονται με ασθενείς που έχουν σχιζοτυπική ή οριακή διαταραχή προσωπικότητας μπορούν να συνταγογραφήσουν αντιψυχωσικά φάρμακα όπως το Zyprexa[15] και το Risperdal[16] για να στηρίζουν τις σκέψεις τους. Ωστόσο, αυτά τα φάρμακα έχουν συνδεθεί με πολλές ανεπιθύμητες παρενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης βάρους, της υπότασης και της υπεργλυκαιμίας.
* Αντισπασμωδικά – Τα αντισπασμωδικά φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στην καταστολή επιθετικών, παρορμητικών συμπεριφορών σε διαταραχές προσωπικότητας όπως η αντικοινωνική διαταραχή. Τα φάρμακα που συνταγογραφούνται συνήθως περιλαμβάνουν το Depakote[17] και το Tegretol[18], τα οποία έχουν συνδεθεί με ηπατοτοξικότητα και σοβαρές δερματολογικές αντιδράσεις.
* Αντικαταθλιπτικά – Σε καταστάσεις όπως οι διαταραχές αποφυγής και εξάρτησης, η κατάθλιψη και το άγχος είναι κοινές παρενέργειες. Οι γιατροί μπορούν να συνταγογραφήσουν αντικαταθλιπτικά φάρμακα όπως το Lexapro και το Prozac[19] για αυτές τις διαταραχές, αλλά και τα δύο έχουν συνδεθεί με σοβαρές παρενέργειες όπως αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονίας.
[15] “Zyprexa (Olanzapine) Patient Information” (Zyprexa (Olanzapine) Πληροφορίες για τον ασθενή) https://www.healthyplace.com/other-info/psychiatric-medications/zyprexa-olanzapine-patient-information#warnings
[16] “Risperdal (Risperidone) Patient Information” (Risperdal (Risperidone) Πληροφορίες για τον ασθενή) https://www.healthyplace.com/other-info/psychiatric-medications/risperdal-risperidone-patient-information#warnings
[17] “Depakote (Divalproex Sodium) Patient Information” (Depakote (Divalproex Sodium) Πληροφορίες για τον ασθενή) https://www.healthyplace.com/other-info/psychiatric-medications/depakote-divalproex-sodium-patient-information
[18] “Tegretol (Carbamazepine) Patient Information” (Tegretol (Carbamazepine) Πληροφορίες για τον ασθενή) https://www.healthyplace.com/other-info/psychiatric-medications/tegretol-carbamazepine-patient-information#warnings
[19] “Prozac (Fluoxetine) Patient Information” (Πληροφορίες για τον ασθενή Prozac (Fluoxetine)) https://www.healthyplace.com/other-info/psychiatric-medications/prozac-fluoxetine-patient-information#warnings
Υπό το φως αυτών των επικίνδυνων παρενεργειών, ορισμένοι ασθενείς αναζητούν πιο φυσικές θεραπευτικές επιλογές.
Η ιατρική χρήση της κάνναβης μπορεί να είναι μια αποτελεσματική και φυσική θεραπεία για διαταραχές προσωπικότητας. Αλλά για να κατανοήσουμε πώς και γιατί η κάνναβη λειτουργεί για τις διαταραχές προσωπικότητας, πρέπει πρώτα να εξερευνήσουμε τη μοναδική τους φύση.
Πώς η κάνναβη είναι μια αποτελεσματική θεραπεία για τις διαταραχές προσωπικότητας
Η ιατρική χρήση της κάνναβης για τις διαταραχές προσωπικότητας της φύσης παρέχει μια φυσική και αποτελεσματική εναλλακτική θεραπεία.
Η κάνναβη λειτουργεί αλληλεπιδρώντας με το ενδοκανναβινοειδές σύστημα[20] του σώματος. Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα βοηθά στη διατήρηση της ομοιόστασης και της ισορροπίας σε όλο το σώμα και παίζει ρόλο στη ρύθμιση του μεταβολισμού, της ανοσολογικής απόκρισης, της όρεξης, της μνήμης, των επιπέδων πόνου και σε πολλά άλλα.
[20] “Endocannabinoid System Overview” (Επισκόπηση συστήματος ενδοκανναβινοειδούς) https://www.marijuanadoctors.com/resources/endocannabinoid-system/
Οι χημικές ενώσεις της κάνναβης που μας ενδιαφέρουν ονομάζονται κανναβινοειδή[21]. Καθώς κάποιος καταναλώνει κάνναβη, αυτά τα κανναβινοειδή εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος και συνδέονται με τους ενδοκανναβινοειδείς υποδοχείς σε διάφορα κύτταρα σε όλο το σώμα. Η χημική αλληλεπίδραση μεταξύ των κανναβινοειδών της κάνναβης και του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος είναι υπεύθυνη για τις στερεότυπες επιδράσεις της χρήσης κάνναβης, συμπεριλαμβανομένης της χαλάρωσης και της γνωστής ευφορικότητας.
[21] “Cannabinoids” (Κανναβινοειδή) https://www.marijuanadoctors.com/resources/cannabinoids/
Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα έχει δύο διαφορετικούς τύπους υποδοχέων τους υποδοχείς CB1 στο κεντρικό νευρικό σύστημα και τον εγκέφαλο και τους υποδοχείς CB2 που βρίσκονται στο ανοσοποιητικό σύστημα. Οι ερευνητές έχουν εντοπίσει περισσότερα από 85 διαφορετικά κανναβινοειδή σε φυτά κάνναβης και το καθένα έχει ελαφρώς διαφορετική επίδραση, από χαλάρωση των μυών έως την πρόκληση ευφορίας.
Για παράδειγμα, τα δύο πιο κοινά κανναβινοειδή είναι η τετραϋδροκανναβινόλη (THC) και η κανναβιδιόλη (CBD). Ενώ η THC είναι η χημική ουσία που είναι υπεύθυνη για την επίδραση της ευφορίας που σχετίζεται με την κάνναβη, η CBD δεν έχει παρόμοια αποτελέσματα, σε αντίθεση με την THC, η CBD δεν δεσμεύεται στους υποδοχείς CB1 στον εγκέφαλο. Οι ποικιλίες κάνναβης που περιέχουν περισσότερη CBD από ότι THC μπορούν να παρέχουν όλα τα οφέλη της κάνναβης για την υγεία χωρίς τις ψυχοδραστικές επιδράσεις.
Ωστόσο, η χρήση της κάνναβης κάνει περισσότερα από το να μας κάνει να αισθανόμαστε χαλαροί. Η ιατρική χρήση της κάνναβης έχει αποδειχθεί ότι είναι μια χρήσιμη θεραπεία για ένα ευρύ φάσμα ψυχικών διαταραχών[22], συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης, του άγχους και της διπολικής διαταραχής. Αυτές οι καταστάσεις συμβαδίζουν συχνά με τις διαταραχές προσωπικότητας, για παράδειγμα, τα άτομα με διαταραχές αποφυγής και εξάρτησης συχνά βιώνουν το άγχος ως πρωταρχικό σύμπτωμα και η οριακή διαταραχή προσωπικότητας συχνά συσχετίζεται με την κατάθλιψη[23][24]. Η ιατρική χρήση της κάνναβης μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά αυτά τα σοβαρά και κοινά συμπτώματα των διαταραχών.
[22] Darby J.E. Lowe, Julia D. Sasiadek, Alexandria S. Coles, Tony P. George “Cannabis and Mental Illness: A Review” (Κάνναβη και ψυχικές ασθένειες: Μια ανασκόπηση) Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci. 2019 Feb;269(1):107–120.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6397076/
Περίληψη
“Με την αυξανόμενη ώθηση για νομιμοποίηση της κάνναβης στα δυτικά έθνη, υπάρχει ανάγκη να μετρηθεί ο πιθανός αντίκτυπος αυτής της αλλαγής πολιτικής σε ευάλωτους πληθυσμούς, όπως εκείνους με ψυχικές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένης της σχιζοφρένειας, των διαταραχών διάθεσης και άγχους. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς υπάρχουν ισχυρά κίνητρα σε αυτά τα άτομα να αναζητήσουν βραχυπρόθεσμη ανταμοιβή (πχ. να νίωσουν ευφορία). Ωστόσο, τα δεδομένα για την υποστήριξη των ευεργετικών επιδράσεων της χρήσης κάνναβης σε ψυχιατρικούς πληθυσμούς είναι περιορισμένα και οι πιθανές βλάβες σε ασθενείς με ψυχωσικές διαταραχές και διαταραχές της διάθεσης τεκμηριώνονται όλο και περισσότερο. Αυτό το άρθρο εξετάζει τις επιπτώσεις της κάνναβης σε άτομα με ψυχικές ασθένειες. Στη συνέχεια, παρέχουμε μια συμφιλίωση της ευαλωτότητας του εθισμού και των αλλοστατικών υποθέσεων για να εξηγήσουμε τη συννοσηρότητα του εθισμού σε ψυχικά ασθενείς χρήστες κάνναβης, καθώς και να βοηθήσουμε περαιτέρω στην ανάπτυξη ενός ορθολογικού πλαισίου για την αξιολόγηση και τη θεραπεία της προβληματικής χρήσης κάνναβης σε αυτούς τους ασθενείς”.
[23] H W Koenigsberg, I Anwunah, A S New, V Mitropoulou, F Schopick, L J Siever “Relationship between depression and borderline personality disorder” (Σχέση κατάθλιψης και οριακής διαταραχής προσωπικότητας) Depress Anxiety. 1999;10(4):158-67.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10690577/
Περίληψη
“Η συχνή εμφάνιση καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε ασθενείς με οριακή διαταραχή προσωπικότητας έχει δημιουργήσει σημαντικό ενδιαφέρον για τη φύση της σχέσης μεταξύ της οριακής διαταραχής προσωπικότητας και των καταθλιπτικών διαταραχών. Δεδομένα από τις προοπτικές της φαινομενολογίας, της βιολογίας, του οικογενειακού ιστορικού, της πορείας της νόσου, των προτύπων συννοσηρότητας και της ανταπόκρισης στη θεραπεία έχουν ληφθεί υπόψη για την ερώτηση. Οι ανασκοπήσεις που βασίστηκαν στην έρευνα που ήταν διαθέσιμη το 1985 και το 1991, αντίστοιχα, κατέληξαν σε διαφορετικά συμπεράσματα: (1) ότι και οι δύο διαταραχές είχαν κοινές αλλά μη ειδικές πηγές και (2) ότι οι δύο διαταραχές ήταν άσχετες αλλά συνυπάρχουν λόγω του υψηλού επιπολασμού από την κάθε μια. Από την εποχή αυτών των ανασκοπήσεων, έχουν γίνει διαθέσιμα πρόσθετα στοιχεία από ένα ευρύτερο φάσμα βιολογικών ερευνών, καλύτερα ελεγχόμενες μελέτες συννοσηρότητας, μελέτες της σχέσης ψυχοκοινωνικών στρεσογόνων παραγόντων με την πορεία κάθε διαταραχής και μελέτες νευροαπεικόνισης. Κατά την ανασκόπηση των πιο πρόσφατων ευρημάτων, προτείνουμε την λιγότερο φειδωλή υπόθεση ότι οι διαταραχές συνυπάρχουν, τόσο επειδή μοιράζονται ορισμένα κοινά βιολογικά χαρακτηριστικά όσο και επειδή τα ψυχοκοινωνικά επακόλουθα του καθενός μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη του άλλου.
[24] Janine N Galione, Thomas F. Oltmanns “The Relationship Between Borderline Personality Disorder and Major Depression in Later Life: Acute Versus Temperamental Symptoms” (Η σχέση μεταξύ της οριακής διαταραχής προσωπικότητας και της μείζονος κατάθλιψης στην μεταμεσήλικη ζώη: Οξεία έναντι ιδιοσυγκρασιακών συμπτωμάτων) Am J Geriatr Psychiatry. 2013 Aug; 21(8):747-756
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3516628/
Περίληψη
“Σκοπός: Ένα πρόσφατο ζήτημα στον τομέα της διαταραχής προσωπικότητας είναι ο επιπολασμός και η πορεία των συμπτωμάτων του Άξονα ΙΙ στη μεταμεσήλικη ζωή. Η εστίαση στην παρουσίαση των κριτηρίων της διαταραχής προσωπικότητας με την πάροδο του χρόνου μπορεί να έχει κάποια χρησιμότητα στη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της οριακής διαταραχής προσωπικότητας (ΟΔΠ) και της μείζονος κατάθλιψης σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας. Τα συμπτώματα της ιδιοσυγκρασίας προσωπικότητας είναι σχετικά ανθεκτικά στις αλλαγές, αλλά τείνουν να είναι μη ειδικά για διαταραχές, ενώ τα οξέα συμπτώματα υποχωρούν σχετικά γρήγορα. Προβλέψαμε ότι τα συμπτώματα της ιδιοσυγκρασίας της ΟΔΠ θα συσχετίζονταν θετικά με ένα ιστορικό κατάθλιψης και δεν περιμέναμε να βρούμε μια σχέση μεταξύ της μείζονος κατάθλιψης και των οξέων συμπτωμάτων της ΟΔΠ.
Μέθοδος: Χίλιοι εξακόσιοι τριάντα συμμετέχοντες ηλικίας μεταξύ 55 και 64 ετών προσλήφθηκαν για να συμμετάσχουν σε μια κοινοτική διαχρονική μελέτη αντιπροσωπευτική της περιοχής του St. Louis. Οι συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν μια σειρά από αξιολογήσεις κατά την έναρξη, συμπεριλαμβανομένων διαγνωστικών συνεντεύξεων και για τις δέκα διαταραχές προσωπικότητας και τη μείζονα καταθλιπτική διαταραχή.
Αποτελέσματα: Τα ιδιοσυγκρασιακά και οξέα συμπτώματα BPD συσχετίστηκαν σημαντικά με ιστορικό μείζονος κατάθλιψης. Αφού έγιναν προσαρμογές για τις επιδράσεις των ιδιοσυγκρασιακών συμπτωμάτων στην κατάθλιψη, τα οξέα συμπτώματα δεν συσχετίστηκαν πλέον με ιστορικό κατάθλιψης. Όπως είχε προβλεφθεί, τα συμπτώματα της ιδιοσυγκρασίας παρέμειναν σημαντικά σχετιζόμενα με την κατάθλιψη, ακόμη και μετά τον έλεγχο των επιπτώσεων των οξέων συμπτωμάτων. Τα οξέα συμπτώματα ΟΔΠ έδειξαν μια μοναδική αρνητική συσχέτιση με το χρονικό διάστημα μετά την ύφεση από ένα καταθλιπτικό επεισόδιο.
Συμπεράσματα: Συνολικά, αυτή η μελέτη υποστηρίζει συσχετίσεις μεταξύ της μείζονος κατάθλιψης και της οριακής προσωπικότητας σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το ιστορικό μείζονος κατάθλιψης σχετίζεται κυρίως με σταθερά συμπτώματα ΟΔΠ που σχετίζονται με συναισθηματική δυσφορία, τα οποία είναι πιο διαδεδομένα σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας σε σύγκριση με οξέα χαρακτηριστικά”.
Ποια συμπτώματα των διαταραχών προσωπικότητας μπορεί να αντιμετωπίσει η κάνναβη;
Όπως και άλλα συνταγογραφούμενα φάρμακα, η κάνναβη στοχεύει στα συμπτώματα των διαταραχών προσωπικότητας. Όταν ψάχνεις για συγκεκριμένες ποικιλίες κάνναβης για χρήση, πρέπει να λάβεις υπόψη τις διαφορετικές συνθέσεις κανναβινοειδών της κάθε μια ποικιλίες. Οι ποικιλίες κάνναβης του υποείδους Indica[25] έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε THC, ενώ τα φυτά του υποείδους Sativa[26] έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε CBD. Συνήθως, θα πρέπει να αναμένεις περισσότερα ψυχοδραστικά ή ευφορικά αποτελέσματα από τις ποικιλίες κάνναβης του υποείδους Indica.
1. Επιθετικότητα
Οι άνθρωποι έχουν χρησιμοποιήσει με επιτυχία την κάνναβη για τη θεραπεία της επιθετικής συμπεριφοράς σε μια ποικιλία ψυχικών και αναπτυξιακών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένου του αυτισμού και της διαλείπουσας εκρηκτικής διαταραχής[27]. Εάν μια διαταραχή προσωπικότητας εκδηλώνεται με επιθετικότητα, η κάνναβη μπορεί να είναι μια χρήσιμη επιλογή.
Καλύτερες ποικιλίες: Blue Haze (υβρίδιο), Strawberry Ice (Sativa), Dream Berry (Indica)
2. Κατάθλιψη
Η κάνναβη μπορεί να βοηθήσει στην τόνωση της διάθεσης[28] και των κινήτρων σε άτομα που αντιμετωπίζουν κατάθλιψη. Η ιατρική χρήση της κάνναβης μπορεί επίσης να βοηθήσει στην ανακούφιση άλλων κοινών παρενεργειών της κατάθλιψης[29], όπως η απώλεια όρεξης, η απώλεια βάρους, η κόπωση και η αϋπνία.
Καλύτερες ποικιλίες: Harlequin (υβρίδιο), Pineapple Express (υβρίδιο), Jack Herer (Sativa)
3. Άγχος
Η κάνναβη μπορεί να ανακουφίσει όσους βιώνουν άγχος[30] ως αποτέλεσμα της διαταραχής της προσωπικότητάς τους. Η τρέχουσα έρευνα[31] δείχνει ότι η ιατρική χρήση της κάνναβης, ειδικά οι ποικιλίες με υψηλή περιεκτικότητα σε CBD[32], έχει βοηθήσει στη μείωση του άγχους, των κρίσεων πανικού και των συμπτωμάτων της ΙΨΔ.
Καλύτερες ποικιλίες: Granddaddy Purple (υβρίδιο), Northern Lights (Indica), Chocolate Chunk (Indica)
[25] “Cannabis Indica” (Κάνναβη του υποείδους Indica) https://www.marijuanadoctors.com/resources/cannabis-indica/
[26] “Cannabis Sativa” (Κάνναβη του υποείδους Sativa) https://www.marijuanadoctors.com/resources/cannabis-sativa/
[27] “Intermittent Explosive Disorder (IED)” (Οριακή διαταραχή προσωπικότητας (ΟΔΠ)) https://www.marijuanadoctors.com/conditions/intermittent-explosive-disorder-ied/
[28] “Best Strains of Cannabis to Improve Mood” (Οι καλύτερες ποικιλίες κάνναβης για τη βελτίωση της διάθεσης) https://www.marijuanadoctors.com/resources/ailment-resources/best-strains-cannabis-improve-mood/
[29] “Using Marijuana for Depression & Anxiety” (Χρήση της κάνναβης για την κατάθλιψη και το άγχος) https://www.marijuanadoctors.com/conditions/major-depression/
[30] “Medical Marijuana for Anxiety Disorders” (Η ιατρική χρήση της κάνναβης για αγχώδεις διαταραχές) https://www.marijuanadoctors.com/conditions/anxiety-disorders/
[31] Alexandre Rafael de Mello Schier, Natalia Pinho de Oliveira Ribeiro, Adriana Cardoso de Oliveira e Silva, Jaime Eduardo Cecílio Hallak, José Alexandre S Crippa, Antonio E Nardi, Antonio Waldo Zuardi “Cannabidiol, a Cannabis sativa constituent, as an anxiolytic drug” (Κανναβιδιόλη, συστατικό του φυτού Cannabis sativa, ως αγχολυτικό φάρμακο) Braz J Psychiatry. 2012 Jun;34 Suppl 1:S104-10.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22729452/
Περίληψη
“Στόχοι: Ανασκόπηση και περιγραφή μελετών του μη ψυχοτομιμητικού συστατικού του φυτού Cannabis sativa, της κανναβιδιόλης (CBD), ως αγχολυτικού φαρμάκου και συζήτηση των πιθανών μηχανισμών δράσης του.
Μέθοδος: Τα άρθρα που επιλέχθηκαν για την ανασκόπηση αναγνωρίστηκαν μέσω αναζητήσεων στα αγγλικά, πορτογαλικά και ισπανικά στις ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων ISI Web of Knowledge, SciELO, PubMed και PsycINFO, συνδυάζοντας τους όρους αναζήτησης “κανναβιδιόλη και αγχολυτικό” (cannabidiol and anxiolytic), “κανναβιδιόλη και σαν-αγχολυτικό” (cannabidiol and anxiolytic-like) και “κανναβιδιόλη και άγχος” (cannabidiol and anxiety). Οι κατάλογοι αναφοράς των δημοσιεύσεων που περιλαμβάνονται, Τα άρθρα ανασκόπησης και τα κεφάλαια βιβλίων αναζητήθηκαν χειροκίνητα για πρόσθετες αναφορές. Συμπεριλήφθηκαν πειραματικές μελέτες σε ζώα και ανθρώπους, χωρίς χρονικούς περιορισμούς.
Αποτελέσματα: Μελέτες που χρησιμοποιούν ζωικά μοντέλα άγχους και με τη συμμετοχή υγιών εθελοντών υποδηλώνουν σαφώς μια αγχολυτική επίδραση της CBD. Επιπλέον, η CBD αποδείχθηκε ότι μειώνει το άγχος σε ασθενείς με διαταραχή κοινωνικού άγχους.
Συμπέρασμα: Οι μελλοντικές κλινικές δοκιμές που θα περιλαμβάνουν ασθενείς με διαφορετικές αγχώδεις διαταραχές είναι δικαιολογημένες, ειδικά για διαταραχή πανικού, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, διαταραχή κοινωνικού άγχους και διαταραχή μετατραυματικού στρες. Το επαρκές θεραπευτικό παράθυρο της CBD και οι ακριβείς μηχανισμοί που εμπλέκονται στην αγχολυτική της δράση παραμένουν προς προσδιορισμό”.
[32] “Cannabidiol (CBD)” (Κανναβιδιόλη) https://www.marijuanadoctors.com/resources/cannabinoids/cannabidiol-cbd/
Οι καλύτερες μέθοδοι θεραπείας κάνναβης για χρήση σε διαταραχές προσωπικότητας
Όταν κάποιος αντιμετωπίζει διαταραχές προσωπικότητας, μπορεί να κάνει ιατρική χρήση της κάνναβης χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα μεθόδων. Ένας δημοφιλής τρόπος χρήσης είναι με εισπνοή, επειδή όμως το κάπνισμα είναι ο χειρότερος τρόπος κατανάλωσης, αντ’ αυτού μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η ατμοποίηση. Ωστόσο, υπάρχουν και πολλές άλλες επιλογές που είναι χρήσιμες, ανάλογα με το αποτέλεσμα που θέλει κάποιος να επιτύχει (ταχύτητα, ένταση, δόση και διάρκεια επίδρασης).
* Ατμοποίηση
* Βρώσιμα
* Βάμματα
* Διαδερμικά επιθέματα
Λάβε υπόψη ότι κάθε μέθοδος χορήγησης έχει διαφορετικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Για παράδειγμα, ενώ η εισπνοή γρήγορος και αποτελεσματικός τρόπος για να αισθανθείς τις επιδράσεις της κάνναβης[33], είναι δύσκολο να ελέγξεις τη δόση. Εναλλακτικά, ενώ μπορεί να ελέγξεις την ακριβή ποσότητα κάνναβης πχ. στα βρώσιμα, τα αποτελέσματα είναι συνήθως πολύ πιο ισχυρά και μακροχρόνια αλλά αργούν να εμφανιστούν.
[33] “Vaporizing vs. Smoking for Patients With Depression” (Ατμοποίηση έναντι καπνίσματος για ασθενείς με κατάθλιψη) https://www.marijuanadoctors.com/resources/ailment-resources/vaporizing-vs-smoking-patients-depression/
