A Modern Herbal, Vol. 1 – A-H (1971) [Μοντέρνα βότανα, Τόμος 1]

The medicinal, culinary, cosmetic and economic properties, cultivation and folk-lore of herbs, grasses, fungi shrubs & trees with all their modern scientific uses /

Οι φαρμακευτικές, μαγειρικές, καλλυντικές και οικονομικές ιδιότητες, η καλλιέργεια και η λαϊκή παράδοση βοτάνων, χόρτων, μυκήτων θάμνων & δέντρων με όλες τις σύγχρονες επιστημονικές χρήσεις τους

by

Mrs. M. Grieve

F.R.H.S.

with an introduction by the editor / με την εισαγωγή από τον συντάκτη

Mrs. C. F. Leyel

in two volumes / σε δύο τόμους

Vol. I / Τόμος 1

(A-H)

Εισαγωγή

Η βοτανική και η ιατρική πέρασαν τους αιώνες χέρι-χέρι μέχρι τον δέκατο έβδομο αιώνα, τότε και οι δύο τέχνες έγιναν επιστημονικές, οι δρόμοι τους χώρισαν και δε συντάχθηκαν νέα βοτανολόγια. Τα βοτανικά βιβλία αγνόησαν τις φαρμακευτικές ιδιότητες των φυτών και τα ιατρικά βιβλία δεν περιείχαν καμία φυτική παράδοση.

Η ουσία ενός βοτάνου ήταν ο συνδυασμός των παραδοσιακών φυτών, των φαρμακευτικών ιδιοτήτων των βοτάνων και της βοτανικής τους ταξινόμησης. Από την εποχή του Διοσκουρίδη μέχρι τον Parkinson το 1629 αυτή η φυτική παράδοση ήταν αδιάσπαστη. Το δημοφιλές βότανο του Culpeper απαξιώθηκε στους επιστήμονες επειδή ήταν αστρολογικό.

Ο θάνατος της βοτανικής ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους, με ελάχιστες εξαιρέσεις, τα μόνα φυτά που διατήρησαν τη θέση τους στις Allopaths’ Pharmacopoeias είναι δηλητηριώδη όπως τo ακόνιτο (aconite), η μπελαντόνα (belladonna), το γερούλι (henbane) και η μήκων η υπνοφόρος (παπαρούνα οπίου / opium poppy).

Η πικραλίδα (dandelion), η γεντιανή (gentian) και η βαλεριάνα (valerian) για κάποιο λόγο έχουν επιβιώσει και οι ομοιοπαθητικοί χρησιμοποιούν πολλά περισσότερα, αλλά χρήσιμα φυτά όπως η αγριμονία (agrimony), η κόκκινη φτελιά (slippery elm), το σκυλόχορτο (horehound), το bistort, η λεύκα (poplar), ο bur marigold, η βετονίκη (wood betony), το wood sanicle, το άγριο καρότο (wild carrot), το σμέουρο (raspberry), και η σαρσαπαρίλα (sarsaparillas) χρησιμοποιούνται πλέον μόνο από βοτανολόγους.

Όλοι οι σοβαροί βοτανολόγοι έχουν από καιρό συνειδητοποιήσει ότι ένα νέο βοτανολόγιο είναι πολύ απαραίτητο, ένα βοτανολόγιο που πρέπει να περιλαμβάνει την παράδοση και τις ιδιότητες των φυτών και τη σύγχρονη χρήση σωστά τυποποιημένων εκχυλισμάτων και βαμμάτων που ήταν άγνωστα στην εποχή του Gerard και του Parkinson, ακόμη και την εποχή του Culpeper, και τα οποία έγιναν δυνατά από την ανάπτυξη της σύγχρονης χημείας.

Το ενδιαφέρον για τον ερασιτέχνη μπορεί να είναι μόνο ιστορικό, γιατί τα βάμματα και τα εκχυλίσματα βοτάνων είναι πολύ ισχυρά για να συνταγογραφηθούν ή να πειραματιστούν πάνω σε αυτά από ανειδίκευτους ή άπειρους. Στην πραγματικότητα, είναι εξίσου επικίνδυνο για τους ερασιτέχνες να θεραπεύονται αδιακρίτως με βότανα, όπως θα ήταν για αυτούς να χορηγούν φάρμακα στην αλκαλοειδή τους μορφή. Η γνώση των βοτάνων είναι τόσο απαραίτητη όσο και η γνώση της παθολογίας, για να είναι επιτυχής η θεραπεία με βότανα για όλες εκτός από τις απλούστερες παθήσεις.

Κάθε βότανο έχει τις δικές του ενδείξεις χρήσης και η επιτυχής συνταγογράφηση εξαρτάται από την αντιστοιχία μεταξύ αυτών των ενδείξεων και των συμπτωμάτων του ασθενούς. Τότε, και μόνο τότε, το αποτέλεσμα θα είναι απόλυτα επιτυχημένο.

Το μεγαλύτερο μέρος της σύγχρονης επιστημονικής εργασίας για τη σωστή χρήση των βοτάνων το οφείλουμε στον Hahnemann και τους διαδόχους του.

Αυτός ο διάσημος γνώστης, ο Edward Thring, μου δίδαξε για πρώτη φορά βοτανική όταν ήμουν μωρό, στον κήπο του School House και στα χωράφια του Uppingham. Θυμάμαι ακόμα την περηφάνια που ένιωσα όταν έδεσε στη μικροσκοπική μου πλάτη το μαύρο τσίγκο με πράσινη επένδυση, και αν και τότε ήμουν μόλις τεσσάρων και πολύ νέος για να απολαμβάνω να ψάχνω στη ζέστη για σπάνια φυτά όπως τα Ladies’ Tresses (σπειρανθές) και τα Green Hellebore (πράσινος ελλέβορος), τα ονόματα των φυτών, όπως και οι ημερομηνίες των Άγγλων βασιλιάδων, εντυπώθηκαν στο μυαλό μου τόσο έντονα που μου ήταν αδύνατο να τα ξεχάσω ποτέ.

Μετά τον θάνατο του Edward Thring, η κόρη του Sarah συνέχισε τα μαθήματα μου και δεν έχω χάσει ποτέ την επαφή με το θέμα.

Κάποτε υπήρχε η ιδέα να μπω στο ιατρικό επάγγελμα, αλλά με απέβαλε από το πρώτο μου μάθημα ανατομής.

Πάντα πειραματιζόμουν στην αθώα αλχημεία της ανάμειξης αρωμάτων και του μαγειρέματος, αλλά μόλις έγραψα το πρώτο μου βιβλίο για τα βότανα μου ήρθε η ιδέα να ιδρύσω την Society of Herbalists και από το 1926 δεν έχω κάνει τίποτα άλλο παρά μόνο έρευνα και εργασία στη βοτανοθεραπεία.

Λίγο πριν ανοίξω το Culpeper House, μου ήρθε μια λίστα με τις μονογραφίες της Mrs. Grieve για τα βότανα μέσω της ανάρτησης. Τη γνώρισα και αφού εξέτασα τα φυλλάδια, σκέφτηκα ότι μπορεί να είναι ο πυρήνας του τόσο απαραίτητου σύγχρονου βοτανονολογίου.

Πήρα τις μονογραφίες και την πρόταση στον Mr. Cape, ο οποίος συμφώνησε να τις δημοσιεύσει αν τις καθαρόγραφα και έκανα την επιμέλεια της έκδοσης και έβλεπα ότι περιλαμβάνονταν και τα αμερικανικά βότανα.

Τα αρχικά φυλλάδια της Mrs. Grieve περιλάμβαναν μόνο τα αγγλικά βότανα, πολλά από τα οποία καλλιέργησε στον κήπο της στο Buckinghamshire.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, όταν υπήρχε έλλειψη φαρμακευτικών φυτών επειδή δεν μπορούσαν πλέον να εισαχθούν από το εξωτερικό, η Mrs. Grieve αξιοποίησε έμπρακτα τις γνώσεις της και εκπαίδευσε τους μαθητές στην εργασία της ξήρανσης και της προετοιμασίας βοτάνων για την αγορά των χημικών.

Έκανε πολλά για να αναβιώσει τη βιομηχανία βοτάνων στην Αγγλία.

Η τακτοποίηση και η επιμέλεια της τεράστιας ποσότητας υλικού που είχε συσσωρεύσει η Mrs. Grieve ήταν ένα έργο με κάποια δυσκολία. Τακτοποίησα τα φυτά αλφαβητικά με τα πιο γνωστά ονόματα τους, ελπίζοντας να ενδιαφέρουν τους λάτρεις των λουλουδιών καθώς και τους γιατρούς, και με αυτόν τον τρόπο βρίσκονται τόσο εύκολα όσο οι λέξεις σε ένα λεξικό. Τα ονόματα των χωρών βρίσκονται στο ευρετήριο.

Αυτή δεν είναι η ορθόδοξη ρύθμιση ούτε από την άποψη του Βοτανολόγου, ή την άποψη του Ομοιοπαθητικού ή του Αλλοπαθητικού.

Οι βοτανολόγοι μιλούν για το Jalap και το Black Haw, αλλά στους αμύητους τα Bindweed (Κομβόλβουλος) και Guelder Rose (Καλίνα) τους είναι πολύ πιο οικεία και με αυτά τα ονόματα θα βρουν αυτό το βότανο.

Στην ομοιοπαθητική η Anemone (Ανεμώνη) και η Forget-me-not (Μη με λησμόνει) είναι γνωστές ως Pulsatilla και Myosotis, και οι χημικοί που είναι συνηθισμένοι στις λατινικές ονομασίες μπορεί να σοκαριστούν βρίσκοντας Taraxacum κάτω από το Dandelion, Podophyllum με Mandrake και Calendula με Marigold.

Τα ίδια τα ονόματα των φυτών είναι τόσο ενδιαφέροντα. Τα ονόματα προέρχονται συχνά από την αρχική τους χρήση στην ιατρική και η παραδοσιακή χρήση προέρχεται από κάποια ιδιαιτερότητα του φυτού με βάση το δόγμα των υπογραφών, το σχήμα, την ανάπτυξη, το χρώμα, το άρωμα ή τη γεύση ή τον βιότοπο του. Για παράδειγμα, το λουλούδι του Scullcap, μια από τις καλύτερες θεραπείες για την αϋπνία, έχει μεγάλη ομοιότητα με το σχήμα του ανθρώπινου κρανίου. Ο Yellow Cedar έχει μια περίεργη απαίσια εμφάνιση και χρησιμοποιείται για τη θεραπεία μυκητοειδών αναπτύξεων. Το μικρό μπλε λουλούδι του Eye, φωτεινό με το κίτρινο κέντρο του υποδηλώνει το ανθρώπινο μάτι και είναι τόσο χρήσιμο για τα κουρασμένα μάτια που οι Γάλλοι το ονόμασαν “casse lunettes”. Τα λουλούδια πολλών από τα βότανα που καθαρίζουν το αίμα είναι κόκκινα στο χρώμα, πχ. το Scarlet Pimpernel, το Burdock, το Red Clover.

Η φαρμακευτική αξία της τσουκνίδας υποδεικνύεται από το κεντρί τους, χρησιμοποιούνται εσωτερικά για την τόνωση της κυκλοφορίας.

Όταν ένα φυτό έχει μια ιδιαίτερα δυσάρεστη μυρωδιά όπως το βρωμερό Arrach, συνήθως υποδηλώνει μια συγκεκριμένη χρήση, το βρωμερό Arrach χρησιμοποιείται για ρυπαντικά έλκη.

Ο φλοιός της Ιτιάς θεραπεύει τους ρευματισμούς που προκαλούνται από την υγρασία και το δέντρο μεγαλώνει σε υγρά μέρη.

Τα περισσότερα από τα λουλούδια που χρησιμοποιούνται για τον ίκτερο είναι κίτρινα, όπως η πικραλίδα, το Agrimony, το Celandine, το Hawkweed και το Marigold.

Το Viper’s Buglass θεωρείται αντίδοτο στο δάγκωμα του φιδιού και ο σπόρος του μοιάζει με το κεφάλι του ερπετού.

Το Lungwort, λόγω των στιγμάτων των φύλλων του, χρησιμοποιήθηκε για άρρωστους πνεύμονες.

Τα κλασικά ονόματα συχνά ενσωματώνουν την παράδοση που χρονολογείται από τους θρυλικούς χρόνους. Για παράδειγμα, ο Beilis Perennis εξιστορεί τις επουλωτικές ιδιότητες της μαργαρίτας. Το Tussilago Farfara είναι η βοτανική ονομασία του Coltsfoot, που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του βήχα και του κρυολογήματος, και η Valerian προέρχεται από τη λατινική λέξη Valere.

Σίγουρα κάνει έναν κήπο πιο ρομαντικό και υπέροχο να γνωρίζεις τα Wallflowers, Irises, Lupins, Delphiniums, Columbines, Dahlias και Chrysanthemums, κάθε λουλούδι στον κήπο από το πρώτο Snowdrop έως το Christmas Rose, δεν είναι μόνο εκεί για την ευχαρίστηση του ανθρώπου, αλλά έχουν την χρήση τους πόνο του.

Hilda Leyel

20 Old Square,

Lincoln’s Inn

Περιεχόμενα

Ένα σύγχρονο βότανο

Βότανα από το Α έως το Η

(το βιβλίο σε μορφή αρχείου PDF)