The Book of Herbal Wisdom (2017) [Το βιβλίο της σοφίας των βοτάνων]

Using Plans as Medicines / Η χρήση των φυτών ως φάρμακα

by

Matthew Wood

Πρόλογος

Δεν υπάρχει διδασκαλία έως ότου ο μαθητής μπει στην ίδιο πεδίο αρχών στο οποίο βρίσκεσαι, γίνεται μετάγγιση, εκείνος είσαι εσύ και εσύ είσαι εκείνος, τότε είναι μια διδασκαλία και σε καμία φιλική ευκαιρία ή κακή παρέα δεν μπορεί ποτέ να χαθεί το όφελος.

HENRY DAVID THOREAU

Όταν ήμουν περίπου εννέα, η οικογένεια μου ταξίδεψε στο Wausau του Ουισκόνσιν, για να παρακολουθήσει το “Northern Half Yearly Meeting”. Αυτή είναι η συγκέντρωση των Quaker στο Upper Midwest. Εκείνες τις μέρες το τρένο εξακολουθούσε να τρέχει από τη Μινεάπολη στο Wausau. Ήταν μια περιπέτεια. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Marathon County Historical Society, την κομητεία όπου καλλιεργούν όλο το Ginseng. Ήταν ένα παλιό βικτοριανό αρχοντικό γεμάτο περιέργεια και αντικείμενα. Για χρόνια μετά έπαιζα με το facsimile Confederate money που αγόρασα στο κατάστημα δώρων, μου θύμισε εκείνο το υπέροχο Σαββατοκύριακο. Με το πέρασμα των χρόνων, πολλά από τα σημαντικά μου όνειρα, όπου αποκαλύπτονται αρχαίες και βαθιές αλήθειες, τοποθετήθηκαν σε παλιές βικτοριανές επαύλεις.

Το First Day School, η Quaker εκδοχή του Sunday School, διδάσκαλος ήταν ένας συνάδελφος ονόματι Francis Hole. Ήταν Soil Science professor στο University of Wisconsin. Πήρε όλη την τάξη και μας πήγε επάνω στην κορυφή του βουνού Rib, ένα παλιό κομμάτι ξεπερασμένου ηφαιστειακού πυρήνα, φθαρμένο από αιώνες σιωπηλής διάβρωσης. αποτελεί το γεωλογικό υπόστρωμα της πολιτείας Badger. Υπήρχε ένας πυροσβεστικός πύργος στην κορυφή. Δεν θυμάμαι όλα όσα μας δίδαξε ο Francis, αλλά ένα συναίσθημα βγήκε από μέσα του. “Η φύση είναι ζωντανή, η φύση είναι ζωντανή”. Αυτό το συναίσθημα βυθίστηκε μέσα μου και ενώθηκε με τον πυρήνα της ύπαρξης μου. Ήταν μια μύηση στην αόρατη, πνευματική ζωή που κατοικεί μέσα στο υλικό φλοιό της μητέρας φύσης.

Χρόνια αργότερα, σε ένα ταξίδι στο Ουισκόνσιν, σταμάτησα και επισκέφτηκα τον Francis στο σπίτι του κοντά στον ποταμό Γιαχάρα, στον ισθμό που περιλαμβάνει την παλιά πόλη του Μάντισον. Τον ευχαρίστησα για τις γνώσεις που μου έφερε. “Α, ναι” είπε και αναπόλησε, “αυτό ήταν ένα μαγικό Σαββατοκύριακο”. Του έδειξα το πρώτο μου βιβλίο, “Seven Herbs, Plants as Teachers” (1987). Εξήγησα πώς προσπαθούσα να περάσω την ιδέα, την αίσθηση, ότι η φύση είναι ένα ζωντανό ον, μια οντότητα γεμάτη ζωή, επίγνωση και θησαυρούς του πνεύματος. “Οι άνθρωποι ποθούν αυτή τη γνώση”, σχολίασε. “Είναι η ίδια η ζωή και δεν μπορούν να ζήσουν μια ευτυχισμένη ζωή χωρίς αυτήν”. Ο Francis κατάλαβε. Είπα αντίο και κατευθύνθηκα προς τη Μινεσότα.

Για μένα, αυτή η αποκάλυψη της ζωής της φύσης άρχισε να εκδηλώνεται ως ενδιαφέρον για τη βοτανοθεραπεία. Ένιωσα ότι τα φυτά ήταν ζωντανοί εκπρόσωποι αυτού του κρυφού κόσμου. Είναι σαν γράμματα του αλφαβήτου στη γλώσσα της ζωής. Ήταν και τα δύο, και θεραπευτές και δάσκαλοι της σοφίας. Με οδήγησαν να ανακαλύψω περισσότερα για την αόρατη ζωή πίσω από τον κόσμο.

Αυτό που ξεκίνησε με τον Francis, επεκτάθηκε για μένα πολλά χρόνια αργότερα. Συνάντησα μια γυναίκα στη βόρεια Μινεσότα της οποίας ο παππούς ήταν διάσημος γιατρός. Και πάλι, ένιωσα μια μετάδοση γνώσης. Εκείνη τη στιγμή έμαθα ότι η ζωντανή νοημοσύνη της φύσης αρθρώνεται σε επτά απλά μαθήματα που σχηματίζουν μια όμορφη και πλήρη αρμονία. Αυτό που είχα βιώσει προηγουμένως ως πεδίο ζωής ή ενέργειας είχε πλέον καθοριστεί συνοπτικά. Τώρα ένιωσα ότι είχα ολοκληρώσει κάτι πολύ σημαντικό. Έχω περιγράψει αυτά τα μαθήματα στο προηγούμενο βιβλίο μου, “Seven Herbs, Plants As Teachers”.

Η αίσθηση του ζωντανού πνεύματος και της ευφυΐας της φύσης είναι το αληθινό θεμέλιο για την ανάπτυξη γνώσης της βοτανοθεραπείας. Οι κάτοικοι του βορρά έχουν μια εκτεταμένη παράδοση, αλλά είναι δική τους, και δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα να διδάξουν ξένους. Το υπόλοιπο ταξίδι μου περιελάμβανε “συμπλήρωση των κενών”. Αυτό σημαίνει να κατανοήσουμε πώς λειτουργούν τα φυτά από την οπτική γωνία της φύσης, όχι από την οπτική που επιβάλλεται στη φύση από την ανθρωπότητα. Κάθε φυτό προσωποποιεί κάποιο μάθημα για τη λειτουργία του σώματος, της ψυχής, της δύναμης της ζωής, του πνεύματος ή της φύσης. Χρειάστηκε χρόνος για να αποκτήσουμε μια προοπτική για ένα τόσο τεράστιο σύνολο γνώσεων. Το έργο δεν ολοκληρώνεται ποτέ, κάθε άτομο έχει τη δική του σοφία να αφομοιώσει, αλλά ήρθε η στιγμή που μπορούσα να μοιραστώ μερικά από αυτά που είχα μάθει.

Όταν μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε όπως κάνει η φύση, σκεφτόμαστε με διαφορετικό τρόπο από τα έθιμα μας. Η φύση έχει κατασκευάσει μοτίβα και ολόκληρες μονάδες, όπως “λύκος”, “καρότο”, “διαμάντι”, “καρδιά”. Η επιστημονική γνώση της φύσης και της ιατρικής βασίζεται σε ένα υλικό, ορθολογικό, αναγωγικό μοντέλο, το οποίο δίνει έμφαση στα κομμάτια, όχι στο σύνολο, και υποθέτει ότι η φύση δεν έχει εγγενή λογική.

Μοτίβα, ολότητες και ολισμός παρατηρούνται συνεχώς στη φύση. Βλέπουμε διδάγματα αυτού του ολισμού να εκφράζονται στη λαϊκή ιατρική, σε μερικά από τα εναλλακτικά ιατρικά κινήματα που έχουν αποφύγει η σύγχρονη επιστήμη, και ιδιαίτερα στο σύστημα της φυσικής ιατρικής που ασκεί ο Ινδικός λαός. Είναι λυπηρό που δεν γίνεται σεβαστή αυτού του είδους η σοφία. Έχουμε χάσει το ενενήντα εννέα τοις εκατό από αυτό. Αλλά υπάρχουν ακόμα πολλοί άνθρωποι που εργάζονται για να μας υπενθυμίσουν τη φυσική σοφία.

Με τα χρόνια έχω μάθει από διάφορους δασκάλους, επαγγελματίες, συναδέλφους και τα ίδια τα φυτά. Επιπλέον, έχω μάθει από τη σταθερή ροή των άρρωστων ανθρώπων που έχουν έρθει στην πόρτα μου όλα αυτά τα χρόνια. Ήταν η τελική απόδειξη για το αν τα βότανα λειτουργούν ή όχι. Ανάμεσα σε αυτούς τους πολλούς ανθρώπους, υπάρχει ένας που ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους.

Γνώρισα για πρώτη φορά τη Susan όταν ήρθε στο Present Moment Herbs στη Μινεάπολη, όπου εργαζόμουν. Ζητούσε βοήθεια για μια ανίατη ασθένεια. Δεν έχω γνωρίσει ποτέ κανέναν που να έχει βιώσει τόσες σχεδόν θανατηφόρες εμπειρίες όπως η Susan, και με τα χρόνια έγινε μια σταθερή πηγή ιατρικής εμπειρίας για μένα. Έγινε κάτι σαν τον “αρχετυπικό ασθενή”, καθώς και φίλη.

Η Susan είναι μια γυναίκα, περίπου 1,60 ύψος, 40 κιλά, με μαύρα μάτια σαν λεπίδες μαχαιριού και ένα λεξιλόγιο που ταιριάζει. Όταν την πρωτογνώρισα, δούλευε σε μια εταιρεία θυρίδων, “all boxed up”, σκέφτηκα. Δέκα χρόνια αργότερα είναι και η ίδια μια ολοκληρωμένη θεραπευτής.

Ο πρώτος στόχος του “The Book of Herbal Wisdom” είναι να δείξει ότι τα φυτικά φάρμακα είναι παράγοντες θεραπείας και σοφίας. Το βασίλειο της Dame Nature είναι ένα βιβλίο για τη ζωή. Τα φύλλα αυτού του βιβλίου είναι τα φυτά, τα ζώα, οι άνθρωποι και τα ιχνοστοιχεία που κατοικούν στο φυσικό τοπίο. Κάθε είδος είναι ζωντανό με μια εσωτερική ζωή, μια αναλαμπή ενέργειας από το θεϊκό όργανο, που είναι ο καθοδηγητικός κανόνας, η ζωή, ο σκοπός αυτού του οργανισμού. Κάθε ένα από αυτά αντιπροσωπεύει ένα μάθημα, μια επίγνωση, ένα κομμάτι αρχαίας σοφίας από την οποία μπορούμε να αντιληφθούμε και να μάθουμε, εμπλουτίζοντας τη ζωή μας και δίνοντας μας νόημα. Ο συνδυασμός της ουσίας τους με τη δική μας μας φέρνει γνώση, ζωή και θεραπεία.

Ο δεύτερος και πιο πρακτικός στόχος του “The Book of Herbal Wisdom” είναι να φέρει στον αναγνώστη έναν χρήσιμο κατάλογο φαρμακευτικών φυτών. Μελετώντας τα μαθαίνει κανείς πώς να βλέπει τα μυστήρια του ανθρώπινου οργανισμού, πώς να προσεγγίζει τα προβλήματα υγείας και πώς να χρησιμοποιεί τα φαρμακευτικά βότανα με προσεκτικό και επιτυχημένο τρόπο.

Για να κατανοήσουμε έναν φαρμακευτικό παράγοντα, είναι συχνά απαραίτητο να κατανοήσουμε το ιστορικό πλαίσιο που γέννησε την ιατρική του χρήση. Όχι μόνο αυτό μας δίνει μια εικόνα για το ίδιο το φυτό, αλλά μας επιτρέπει να σεβόμαστε τους ανθρώπους που έχουν πάει στο παρελθόν, που έμαθαν για τις ιδιότητες του φυτού, που το έφεραν σε χρήση. Αυτή είναι η προσέγγιση ενός πολιτισμένου λαού, με μεγάλη μνήμη. Δυστυχώς, οι δυσκολίες που χρειάστηκε να περάσουμε εμείς οι βοτανολόγοι τα τελευταία εκατοντάδες χρόνια μας έκαναν να χάσουμε μέρος της ιστορίας μας. Προσπάθησα να αποκαταστήσω αυτό το πλαίσιο όπου είναι δυνατόν.

Τα βότανα που περιγράφονται σε αυτό το βιβλίο έρχονται σε εμάς από μια ποικιλία πηγών, συμπεριλαμβανομένων των λαϊκών γιατρών, της αλλοπαθητικής ιατρικής, της ομοιοπαθητικής και των επαγγελματιών της ουσίας των λουλουδιών. Ελπίζω ότι το “The Book of Herbal Wisdom” θα δείξει πώς λάμπουν οι φαρμακευτικές ιδιότητες ενός βοτάνου, ανεξάρτητα από το ποια σχολή έφερε αρχικά τον πρόλογο της γνώσης. Οι φυτικές ιδιότητες δεν αλλάζουν με τη μέθοδο παρασκευής ή τη φιλοσοφία εφαρμογής, αλλά ακτινοβολούν από ένα βαθύτερο επίπεδο στη ρίζα της φύσης, κάτω από τις φιλοσοφικές παραμορφώσεις των ανθρώπων. Έτσι, ελπίζω ότι αυτό το βιβλίο θα εξυπηρετήσει ανθρώπους πολλών διαφορετικών σχολών, ιδιαίτερα της ομοιοπαθητικής και της βοτανοθεραπείας.

Η εμφάνιση της δεύτερης έκδοσης μου επέτρεψε να κάνω κάποιες αλλαγές στο κείμενο. Έχω επίσης την ευκαιρία να μπω σε μια ακόμα ιστορία. Φαινόταν το πιο κατάλληλο καθώς περιλάμβανε μια επιστροφή σε αυτές τις ρίζες των Κουάκερων.

Δυστυχώς, σπάνια με βλέπουν στις εκδηλώσεις Quaker αυτές τις μέρες, αλλά πρόσφατα παρακολούθησα ένα δείπνο. Καθισμένος δίπλα σε μια ηλικιωμένη γυναίκα που γνώριζα από την παιδική μου ηλικία, εξεπλάγην από το πρώτο της σχόλιο. “Άκουσες για τη θαυματουργή θεραπεία που προκάλεσε το βιβλίο σου;”. Μουρμούρισα κάτι. Ο πρώην σύζυγος της είχε νεφρική ανεπάρκεια, ήταν κολλημένος στο να κάνει αιμοκάθαρση (“θα πρέπει να το κάνεις κάθε εβδομάδα για το υπόλοιπο της ζωής σου”) του είπαν, όταν η κόρη τους του έφερε λίγο τσάι τσουκνίδας. Η λειτουργία των νεφρών επιταχύνθηκε γρήγορα και ένα μήνα αργότερα οι γιατροί αφαίρεσαν τις παρακάμψεις. “Κάναμε ειρήνη”, συνέχισε ο φίλη μου. “Τότε έζησε το παλιό, όπως το λες!”

Matthew Wood

Sunnyfield Herb Farm

Minnetrista, Minnesota

Summer Solstice, 1998

Περιεχόμενα

Βοτανολογία και η σοφία της φύσης

Βότανα, θεραπεία και σοφία

Βοτανολογία και dreamtime

Υπογραφές, παρόμοια και μοτίβα

Στοιχεία, ιδιοσυγκρασία και συντάγματα

Αλχημεία και χημεία

Χρήση φαρμακευτικών φυτών

Φύλλα φωτός

Achillea millefolium ▪ Yarrow / Αγριαψιθιά

Agrimonia eupatoria ▪ Agrimony / Αγριμονία

Alchemilla vulgaris ▪ Lady’s Mantle / Λεοντοπόδι

Apocynum androsaemifolium ▪ Werewolf Root / Απόκυνο

Arctium lappa ▪ Burdock / Λάππα

Artemisia absinthium ▪ Wormwood / Αρτεμισία το αψίνθιον

Asclepias tuberosa ▪ Pleurisy Root / Ασκληπιάδα η κονδυλώδης

Betonica officinalis ▪ Wood Betony / Βετονίκη

Calendula officinalis ▪ Calendula / Καλέντουλα η φαρμακευτική

Capsicum annuum ▪ Cayenne Pepper / Καψικό το ετήσιο

Ceanothus americanus ▪ Red Root / Τσάι του Νιου Τζέρσεϋ

Chamomilla matricaria ▪ Chamomile / Χαμομήλι

Chelidonium majus ▪ Celandine / Χελιδονόχορτο

Cimicifuga racemosa ▪ Black Cohosh / Τσιμιτσιφούγκα

Daucus carota ▪ Queen Anne’s Lace / Άγριο καρότο

Dipsacus sylvestris ▪ Teasel / Αγκαθόχτενο

Echinacea angustifolia ▪ Purple Coneflower / Εχινάκεια η στενόφυλλη

Equisetum arvense ▪ Horsetail / Ιππουρίδα των αγρών

Eupatorium perfoliatum ▪ Boneset / Ευπατόριο το διατρητόφυλλο

Eupatorium purpureum ▪ Gravel Root / Ευπατόχριο

Galium aparine ▪ Cleavers / Κολλητσίδα

Hydrastis canadensis ▪ Goldenseal / Καναδική υδραστίδα

Hypericum perforatum ▪ St. John’s Wort / Υπερικό

Iris versicolor ▪ Blue Flag / H μπλε σημαία του αρλεκίνου

Juglans nigra ▪ Black Walnut / Μαύρη καρυδιά

Lactuca scariola ▪ Wild Lettuce / Πετρομάρουλο

Lilium longiflorum ▪ Easter Lily / Λίλιουμ

Lobelia inflata ▪ Lobelia / Καπνός των Ινδιάνων

Monarda fistulosa ▪ Sweet Leaf / Άγριο περγαμόντο

Nymphaea odorata ▪ White Pond Lily / Αμερικανικό λευκό νούφαρο

Plantago major ▪ Plantain / Πλαντάγκο το μείζον

Polygonatum multiflorum ▪ Solomon’s Seal / Πολυγόνατο

Quercus alba ▪ White Oak / Λευκή δρυς

Sambucus canadensis ▪ Elderberry / Σαμπούκος ο καναδικός

Silybum marianum ▪ Milk Thistle / Γαιδουράγκαθο

Solidago canadensis ▪ Goldenrod / Καναδική χρυσόβεργα

Taraxacum officinale ▪ Dandelion / Πικραλίδα

Trifolium pratense ▪ Red Clover / Κόκκινο τριφύλλι

Urtica urens ▪ Nettles / Καυστική τσουκνίδα

Verbascum thapsus ▪ Mullein / Φλόμος

Verbena hastata ▪ Blue Vervain / Βερβένα

Ρεπερτόριο

Βιβλιογραφία

Ευρετήριο

(το βιβλίο σε μορφή αρχείου PDF)