Obsessive-Compulsive Disorder, OCD (2007) [Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ)]

The Everything Health Guide to OCD / Ο οδηγός Everything Health Guide για την Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ)

Professional advice on handling anxiety, understanding treatment options, and finding the support you need / Επαγγελματικές συμβουλές για τον χειρισμό του άγχους, την κατανόηση των επιλογών θεραπείας και την εύρεση της υποστήριξης που χρειάζεστε

by

Chelsea Lowe

Technical Review by

Judith Lytel, Psy.D

Εισαγωγή

Σήμερα είναι γνωστά πολλά περισσότερα για την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ) από ότι ήταν γνωστά πριν από είκοσι πέντε χρόνια. Γνωρίζουμε τι την προκαλεί, πώς να την αντιμετωπίσουμε και το πιο σημαντικό ίσως είναι ότι γνωρίζουμε το τι δεν την προκαλεί και πώς να μην την αντιμετωπίσουμε.

Αν και η ΙΨΔ μπορεί να είναι απογοητευτική κατάσταση για να ζεις μαζί της (ή για τους γύρω σου), τα νέα είναι κυρίως καλά: Είναι απείρως θεραπεύσιμη. Το πιο δύσκολο κομμάτι μπορεί να είναι να ξεκινήσεις.

Εάν έχεις ΙΨΔ ή υποψιάζεσαι ότι έχεις, μάθε αυτό, είσαι σε πολύ καλύτερες συνθήκες από ότι θα ήταν η γιαγιά σου στον καιρό της. (Στην πραγματικότητα, εάν έχεις ΙΨΔ, είναι πιθανό να την είχαν και άλλοι στην οικογένεια σου, καθώς είναι σε μεγάλο βαθμό μια κληρονομική κατάσταση).

Υπάρχει αλήθεια στο ρητό ότι η γνώση είναι δύναμη. Μάθε λίγες πληροφορίες για το τέρας της ΙΨΔ και δες το συρρικνώνεται.

Η ΙΨΔ μπορεί να είναι δυσάρεστη, αλλά δεν είναι θανατηφόρα και απέχει πολύ από το να είναι μια απελπιστική κατάσταση.

Εάν είναι να μάθεις ένα πράγμα για τη διαταραχή, ας είναι αυτό: Είναι μια νευρολογική πάθηση, πιθανότατα γενετική. Το αν την έχεις δεν έχει να κάνει με την ανατροφή, τις εμπειρίες ή οτιδήποτε άλλο εκτός μόνο από την ίδια τη λειτουργία του εγκεφάλου σου. Ένα άτομο που έχει ΙΨΔ μπορεί να συμπεριφέρεται λίγο “τρελούτσικα” (ή περίεργα για κάποιους άλλους), αλλά δεν είναι κάτι απόλυτο αυτό.

Η ΙΨΔ μπορεί να είναι δύσκολη, αλλά είναι επίσης συναρπαστική. Και πρέπει να ξέρεις ότι συχνά επηρεάζει ευφυείς, δημιουργικούς ανθρώπους.

Ξέχασε τα στερεότυπα που υπάρχουν σχετικά με τη διαταραχή, η ΙΨΔ δεν είναι απαραίτητα μια κατάσταση όπου καθαρίζεις τον πάγκο της κουζίνας σου ατελείωτα ή το να μετράς τον αριθμό των βημάτων που κάνεις στο δρόμο από το σπίτι σου έως το σούπερ μάρκετ (αν και μπορεί να είναι). Η ΙΨΔ μπορεί να σημαίνει την αγωνία της αβεβαιότητας ή της σχεδόν βεβαιότητας, όπως ότι έχεις θα πατήσεις έναν πεζό, ότι έχεις μεταδώσει μικρόβια ή δεν έχεις καταφέρει, με κάποιο άλλο τρόπο, να ζήσεις υπεύθυνα. Μπορεί να σημαίνει συνεχή ανησυχία για την υγεία σου. Ή φρικιαστικές σκέψεις που απλά δεν θα εξαφανιστούν, για αηδιαστικά πράγματα ή πράγματα που αναστατώνουν (πράγματα που ποτέ δε θα κάνεις καν στην πραγματικότητα). Μπορεί να σημαίνει ότι ζεις σε ένα βρώμικο ή σε ένα ακατάστατο περιβάλλον αρκετά ακραίο ώστε να απειλεί τη ζωή σου. Ντουζ που διαρκούν σχεδόν μια αιωνιότητα. Και άγχος. Πάντα, άγχος.

Αν κάτι από αυτά σε περιγράφει, καλώς ήρθες εδώ. (Μπορεί να υπάρχουν και πολλά άλλα συμπτώματα). Οι ιδεοληψίες και οι ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές σου μπορεί να φαίνονται λίγο εξτρίμ, σε εσένα ή σε άλλους, αλλά να είσαι σίγουρος, μπορεί να είναι κάτι το συνηθισμένο στην κοινότητα της ΙΨΔ. Στην πραγματικότητα, μάλλον είναι.

Μπορεί επίσης να εκπλαγείς αν λάβεις περισσότερη κατανόηση από αγνώστους παρά από την οικογένεια ή τους φίλους (αν και αυτό δε συμβαίνει πάντα). Οι άνθρωποι συχνά αισθάνονται απογοητευμένοι όταν κάποιος που τους ενδιαφέρει αρχίζει να έχει παράξενες απαιτήσεις ή σταματά να κάνει πράγματα που κάποτε του άρεσε να κάνει και δε φαινόταν να το σκέφτεται δύο φορές.

Τα συμπτώματα της ΙΨΔ μπορεί να αρχίσουν σταδιακά ή να φαίνονται να εμφανίζονται “εντελώς ξαφνικά”. Η νεαρή ενήλικη ζωή είναι μια συνηθισμένη περίοδος έναρξης, αν και τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι μπορούν επίσης να αναπτύξουν τη διαταραχή. (Ειδικά στην τελευταία περίπτωση, αυτό είναι συχνά το αποτέλεσμα μιας ασθένειας).

Τα ευχάριστα νέα για την ΙΨΔ είναι ότι τείνει να ανταποκρίνεται εξαιρετικά καλά στη θεραπεία, τόσο στη γνωστική όσο και στην ιατρική (υποθέτοντας ότι λαμβάνεις τα σωστά είδη και των δύο). Αν και δεν εξαφανίζεται εντελώς, μπορεί σίγουρα να υποχωρήσει αρκετά ώστε να σου επιτρέψει να ζήσεις μια παραγωγική και ευτυχισμένη ζωή. Δεν είναι, εν ολίγοις, τίποτα ανησυχητικό.

Περιεχόμενα

Κεφάλαιο 1: Είναι όντως ΙΨΔ;

• Τι είναι η ΙΨΔ;
• Μια ιστορική επισκόπηση
• Καταστάσεις που μοιάζουν με ΙΨΔ
• Λήψη διάγνωσης
• Αναζητώντας επαγγελματική βοήθεια

Κεφάλαιο 2: Τύποι ΙΨΔ

• Οργανωτική ΙΨΔ
• Φόβος ασθένειας ή μόλυνσης
• Τελειομανία
• Μαγική σκέψη
• Καταναγκασμοί κίνησης
• Ο φόβος της αμηχανίας
• Ευσυνειδησία
• Ουδέτερες εμμονές
• Λιγότερο γνωστά είδη ΙΨΔ

Κεφάλαιο 3: Η επιστήμη της ΙΨΔ

• Ο εγκέφαλος σου
• Ψυχική ή σωματική ασθένεια;
• Η γενετική σύνδεση
• Επιλογή 1: Ψυχοθεραπεία
• Επιλογή 2: Φάρμακα
• Επιλογή 3: Εντατική ψυχοθεραπεία

Κεφάλαιο 4: Επιλογές μη ιατρικής θεραπείας

• Διαχείριση ΙΨΔ με Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία, ΓΣΘ (Cognitive behavioral therapy, CBT)
• Η πρόληψη ως θεραπεία
• Αλλάζοντας τον τρόπο που σκέφτεσαι
• Μια εντατική θεραπεία;
• Νευροανάδραση, επανεκπαίδευση του εγκεφάλου
• Αυτοβοήθεια
• Άλλες επιλογές ψυχοθεραπείας και θεραπείας

Κεφάλαιο 5: Φαρμακευτική αγωγή

• Ιατρικά πλεονεκτήματα
• Φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ΙΨΔ
• Συνήθεις σωματικές παρενέργειες
• Λιγότερο συχνές σωματικές παρενέργειες
• Συναισθηματικές παρενέργειες
• Πώς να χρησιμοποιήσεις τα φάρμακα

Κεφάλαιο 6: Η διαδρομή της ψυχοθεραπείας

• Η απόφαση να δοκιμάσεις την ψυχοθεραπεία
• Πώς να ξεκινήσεις
• Εύρεση θεραπευτή για Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία
• Οι άλλοι πάροχοι
• Κάνοντας την επιλογή σου
• Θέτοντας τις σωστές ερωτήσεις
• Πώς να καταλάβεις εάν η θεραπεία σου αποδίδει
• Μερικές εναλλακτικές λύσεις στη ΓΣΘ

Κεφάλαιο 7: Ο κόσμος γύρω σου

• Ώρα για δράση
• Χρήση τροποποιήσεων
• Συνομιλία με γνώριμους και αγνώστους
• Μιλώντας με την οικογένεια
• Μιλώντας με τον/τη σύζυγο ή με κάποιο άλλο σημαντικό πρόσωπο
• Τι να περιμένεις

Κεφάλαιο 8: Πράγματα που ίσως δε γνωρίζεις

• ΙΨΔ σε αριθμούς
• Ανακριβής διάγνωση
• Συνθήκες που σχετίζονται με την ΙΨΔ
• Ποιο είδος ΙΨΔ είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί;
• Τυπικό μάθημα ΙΨΔ

Κεφάλαιο 9: Στρατηγικές αντιμετώπισης: Όταν το άγχος επιτίθεται

• Τεχνικές ηρεμίας και αντιμετώπισης
• Πρόληψη του άγχους
• ΙΨΔ στα ταξίδια
• ΙΨΔ στην εργασία
• ΙΨΔ στο σχολείο
• ΙΨΔ στο σπίτι

Κεφάλαιο 10: ΙΨΔ και κατάθλιψη

• Γιατί μπορεί και εσύ να έχεις κατάθλιψη
• Κατάθλιψη, μεγάλη και μικρή
• Ώρα για αλλαγή;
• Προσοχή στην αυτοθεραπεία
• Αξιολόγηση της κατάθλιψης σου
• Βοήθεια για ειδικά προβλήματα

Κεφάλαιο 11: Η προσωπική σου ζωή

• Στρες και ΙΨΔ
• Κράτησε τα συμπτώματα υπό έλεγχο
• Θα φύγει ποτέ;
• Η οικογενειακή σου ζωή
• Σεξουαλικότητα και ΙΨΔ
• Το μυστικό σου όπλο

Κεφάλαιο 12: Η επαγγελματική σου ζωή

• “Τρομακτικά” εργασιακά καθήκοντα
• “Λογική διαμονή”
• Ειδικές περιστάσεις
• Εύρεση εργασίας
• Μια σημείωση προς τους εργοδότες
• Για τον υπάλληλο που έχει ΙΨΔ

Κεφάλαιο 13: Αντιμετώπιση του στρες με δίαιτα και άσκηση

• Η δύναμη της άσκησης
• Εύκολοι τρόποι άσκησης
• Γενικές ασκήσεις χαλάρωσης
• Οι υπερνικητές του στρες: Γιόγκα, διαλογισμός και οραματισμός
• Η σημασία του ύπνου
• Μια ματιά στη διατροφή σου

Κεφάλαιο 14: ΙΨΔ και η σωματική σου υγεία

• Ενοχλητικές συνθήκες
• Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και καούρα
• Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου
• Διαταραχές ύπνου και άλλες καταστάσεις που σχετίζονται με το άγχος
• Πιο σοβαρές ανησυχίες για την υγεία
• Κατάχρηση ουσιών και άλλες επιβλαβείς συμπεριφορές
• Διαχείριση του περιβάλλοντος και του επιπέδου άγχους

Κεφάλαιο 15: ΙΨΔ: Σε τι είναι καλό;

• Μια παλιομοδίτικη ιδέα;
• Σε κρατά πίσω η ΙΨΔ;
• Κι αν έχεις δίκιο;
• Κάνοντας το να λειτουργεί στην εργασία
• Πού τελειώνει το “Λογικό” και που το “Εμμονή”;
• Τροφοδοτώντας τις καλλιτεχνικές σου παρορμήσεις

Κεφάλαιο 16: Τολμώντας να πας μπροστά, παρά τον φόβο

• Αν στην αρχή δεν τα καταφέρεις
• Νιώσε τον φόβο
• Ταξίδι χιλίων μιλίων
• Μαζί με την ομάδα σου
• Τι γνωρίζουν οι γενναίοι άνθρωποι
• Συνεχίζοντας την καλή δουλειά

Κεφάλαιο 17: ΙΨΔ σε παιδιά και ηλικιωμένους

• Καθοριστικοί παράγοντες
• Παιδική ΙΨΔ έναντι ΙΨΔ ενηλίκων
• Ψυχοθεραπεία για παιδική ΙΨΔ
• Τι γίνεται με τη φαρμακευτική αγωγή;
• Προβλήματα στο σχολείο
• Λίγες πηγές για τους γονείς
• ΙΨΔ και ηλικιωμένα άτομα

Κεφάλαιο 18: Για φίλους, μέλη της οικογένειας και άλλους

• Ένας φίλος σε ανάγκη…
• Όταν συναντάς αντίσταση
• Τα δικά σου εμπόδια
• Πώς αισθάνεται το άτομο με ΙΨΔ
• Κάνοντας την υπόθεση της περίπτωσης σου
• Δεν μπορούν απλώς να σταματήσουν;
• Σημείωση για τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης

Κεφάλαιο 19: Τα Μέσα και η ΙΨΔ

• Οι δημόσιες αντιλήψεις για την ΙΨΔ
• Το πολυτελές πλάνο
• Η εκπαίδευση μπορεί να είναι διασκεδαστική
• Εάν προτιμάς το να μη “μοιράζεσαι”
• Απεικονίσεις μέσων της ΙΨΔ
• Η ΙΨΔ στο επίκεντρο, παρελθόν και παρόν

Κεφάλαιο 20: Χρήση πόρων

• Εύρεση υποστήριξης στην κοινότητα σου
• Ξεκινώντας τη δική σου ομάδα
• Εύρεση συντροφιάς στο διαδίκτυο (και αλλού)
• Το προσωπικό σου δίκτυο υποστήριξης
• Πώς να βοηθήσεις τους άλλους
• Υποστήριξη για τη ζωή

Παράρτημα Α: Πόροι

Παράρτημα Β: Εγκαταστάσεις και προγράμματα ψυχοθεραπείας

(το βιβλίο σε μορφή αρχείου PDF)